Γράφει ο Ιωάννης Σπ. Έξαρχος
Ιστοριογράφος - ιστορικός ερευνητής

Αφιερώνεται στις αθάνατες άγιες ψυχές των Αρτινών που μαρτύρησαν για τον Χριστό, την ελευθερία και την πατρίδα

ΠΥΞΙΔΑ ΖΩΗΣ Η ΓΝΩΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ. «Όλβιος εστί όστις της ιστορίας έσχε μάθησιν», υποστηρίζει ο τραγικός Ευριπίδης, καταγράφοντας με αυτόν τον τρόπο την αξία της ιστορικής γνώσης και κατατάσσοντας τους κατόχους της στους ευνοημένους της ζωής, προφανώς γιατί πίστευε ότι η γνώση του παρελθόντος ποδηγετεί το παρόν και προορά το μέλλον.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΜΝΗΣΙΑ ΚΑΙ ΣΙΩΠΗ. Το κράτος, η πνευματική, η εκκλησιαστική, η πολιτική ηγεσία, οι φορείς και ο σημερινός λαός της Άρτας δεν έχουν τιμήσει την 24η ΜΑΡΤΙΟΥ 1449, ημερομηνία - ορόσημο ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΤΙΝΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ.

Λίγο πιο ύστερα, επί αυτοκρατορίας του Καρόλου Β΄, από τον Φεβρουάριο του 1449 μ.Χ. αιώνα μολονότι Η ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟΥ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ – Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΤΑ Η ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ εξακολουθούσε να είναι μεγάλη και πολυάνθρωπη πόλη, που την υπεράσπιζε μια δύναμη 27.000 ανδρών, και με όλο που ήταν ζωσμένη από δύο τοίχους, ο Τούρκος βάρβαρος κατακτητής Μουράδ ο Β΄ και ο ναύαρχος Φαϊκ Πασάς με 85.000 άνδρες στρατό πολιορκούσε ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΤΑ - ΤΗΝ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ από στεριά και από τον Άραχθο ποταμό που ήταν τα χρόνια εκείνα πλωτός ποταμός, σφίγγοντας σαν μια τεράστια θηλιά την άτυχη πόλη, στραγγαλίζοντάς την σιγά - σιγά.

Ανάμεσα στους ηρωικούς υπερασπιστές ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΡΤΑΣ - Έλληνες και του Καρόλου του Β΄- ήταν και οι απόγονοι των ΜΕΓΑΛΟΔΟΞΟΤΑΤΩΝ ΑΡΤΙΝΩΝ ΑΡΧΟΝΤΩΝ του Κωνσταντίνου Μαρκόπουλου, του Ιωάννη Πασχάλη, του Νικηφόρου Γοστιλόπουλου και του Ιωάννη Εξάρχου.

Τα κανόνια των Οθωμανών έσπερναν τον θάνατο πάνω στα τείχη της βασιλεύουσας της βορειοδυτικής Ελλάδος και οι επιθέσεις από τα πολύχρωμα στίφη των Τούρκων δεν είχαν τελειωμό. Οι ΑΡΤΙΝΟΙ και του ΚΑΡΟΛΟΥ ΤΟΥ Β΄ αγωνίζονταν κοντά για ένα μήνα με νύχια και με δόντια για να τους αποκρούσουν. Μια μεγάλη βομβάρδα γκρέμιζε τα εξωτερικά τείχη της Ιστορικής Άρτας.

Ο ΚΑΡΟΛΟΣ Β΄ περιέτρεχε τα τείχη και ενθάρρυνε τους υπερασπιστές τους, πολεμώντας και αυτός στο πλάι τους, απομακρύνοντας από τα τείχη τις Τουρκικές επιθέσεις.

Την 24η Μαρτίου, ΤΗΝ ΑΠΟΦΡΑΔΑ ΗΜΕΡΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΡΤΙΝΟ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ, η Ιστορική ΑΡΤΑ ανέπνεε την οσμή του θανάτου. Τα κουφάρια των Οθωμανών είχαν γεμίσει την περιοχή έξω από τα τείχη, αλλά και από μέσα. Ο ιμάμης καλούσε τους Τούρκους και τον πολύχρωμο συρφετό τους στην τελική μάχη εναντίον των απίστων. Οι 27.000 Έλληνες μαζί με την στρατιωτική δύναμη του Καρόλου του Β΄ ήταν ενωμένοι σαν μια γροθιά.

Όταν η πρώτη επίθεση της ημέρας ξεκίνησε, οι Τούρκοι ξεχύθηκαν σαν ορμητικό ποτάμι και έπεσαν πάνω στα τείχη. Την ορμή τους έκοψαν οι χιλιάδες υπερασπιστές της ιστορικής πόλης. Πάνω στα τείχη της εκτυλίσσονταν σκηνές απερίγραπτης ανδραγαθίας και παλικαριάς. Ο ΚΑΡΟΛΟΣ Ο Β΄ επικεφαλής των στρατιωτών του με το σπαθί στο χέρι ορμούσε εναντίον των εχθρών.

Το αίμα χύνονταν ποτάμι και από τις δύο πλευρές. Οι Έλληνες κατακρήμνιζαν από τα τείχη μαζί με τις σκάλες τους Τούρκους. Νέα κύματα Τούρκων όμως έκαναν ξανά και ξανά επιθέσεις, ξεκούραστα από την μάχη, ενώ οι Έλληνες δεν είχαν εφεδρείες για να αντικαταστήσουν τους κατάκοπους και πολλές φορές πληγωμένους τους άνδρες. Οι υπερασπιστές υποχώρησαν από ένα τμήμα του τείχους, αλλά τότε ο ΚΑΡΟΛΟΣ Ο Β΄ δίνοντας θάρρος στους υπερασπιστές της άτυχης πόλης, επιτέθηκε με το άλογό του κατά των Τούρκων που είχαν προλάβει να μπουν μέσα. Με το σπαθί του σκότωσε όσους περισσότερους εχθρούς μπορούσε. Οι υπερασπιστές της άτυχης Ιστορικής ΑΡΤΑΣ αναθάρρησαν και εξεδίωξαν τους Τούρκους από τα τείχη.

Οι καπνοί, οι φωτιές και η δυσωδία από τα πτώματα που σάπιζαν σκέπαζε σαν ένα μαύρο πέπλο ΟΛΟΚΛΗΡΗ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΤΑ - ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ Της ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ. Οι Τούρκοι έκαναν και δεύτερη αντεπίθεση, αλλά την απέκρουσε και αυτή με δυσκολία Ο ΚΑΡΟΛΟΣ Ο Β΄. Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΤΑ ήταν ακόμη ΕΛΛΗΝΙΚΗ.

Βλέποντας ο ΚΑΡΟΛΟΣ Ο Β΄ ότι οι στρατιώτες υπερβάλλουν ακόμη και τον εαυτόν τους, τους είπε: «Συμπολεμιστές και αδέρφια μου, σας παρακαλώ στο όνομα του ΘΕΟΥ να κρατάτε τη θέση σας με γενναιότητα. Βλέπω ότι το πλήθος των εχθρών άρχισε να κουράζεται και να διασκορπίζεται. Δεν μας χτυπούν πλέον με τάξη και σύστημα. Ελπίζω στο Θεό ότι η νίκη είναι δική μας. Να νιώθετε λοιπόν χαρά επειδή το στεφάνι της νίκης θα είναι δικό μας τόσο στη γη όσο και στον ουρανό. Ο Θεός βρίσκεται στο πλευρό μας και προκαλεί δειλία στους άπιστους».

Οι Τούρκοι βλέποντας την αναστάτωση που υπήρχε πάνω στα τείχη, έκαναν την τελική επίθεση. Ο ΚΑΡΟΛΟΣ Ο Β΄ βλέποντας τους Τούρκους να εφορμούν από πίσω του, έχοντας καταλάβει ένα τμήμα των τειχών, είπε στους συμπολεμιστές του «όποιος θέλει και μπορεί να σώσει τον εαυτόν του, ας το κάνει και όποιος είναι έτοιμος να αντικρύσει τον θάνατο σας με ακολουθήσει».

Η πύλη των ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ, όπως και όλο το μήκος των τειχών είχε μετατραπεί σε ένα απέραντο σφαγείο. ΟΙ ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ ΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟΥ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΒΟΡΕΙΟΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΠΕΡΑΣΑΝ ΣΤΗΝ ΑΘΑΝΑΣΙΑ. Η ΑΡΤΑ Η ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ την 24η ΜΑΡΤΙΟΥ 1449 στις 17.30 το απόγευμα καταλήφθηκε από τα βάρβαρα στίφη της Ασίας.

Το τί επακολούθησε της πτώσης της ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ δεν μπορεί να το περιγράψει ούτε ο πιο ευφάνταστος μυθιστοριογράφος.

Φόνοι, βιασμοί, κάψιμο βιβλίων, χειρογράφων και περγαμηνών και οικιών. Αρπαγές γυναικών, κοριτσιών και αγοριών για να στολίσουν «τα χαρέμια» των βάρβαρων Ασιατών. Την λεηλάτησαν άγρια, της κατέστρεψαν πολλούς Ιερούς Ναούς, το πανεπιστήμιο και τα σχολεία. Πολλούς Ιερούς Ναούς τους μετέτρεψαν σε τζαμιά και τα δημόσια κτίρια και όλο τον πλούτο που υπήρχε μέσα στα βασιλικά ανάκτορα στο ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ τον μετέφεραν στην ανατολή, μαζί με τους αιχμαλώτους και την ερήμωσαν.

ΔΕΝ ΟΝΟΜΑΖΟΤΑΝ ΠΛΕΟΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ «ΠΟΛΗ ΛΑΜΠΡΗ», «ΠΟΛΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ» ή ακόμα «ΠΟΛΙΣ ΜΕΓΑΛΗ ΚΑΙ ΠΟΛΥΑΝΘΡΩΠΟΣ», ΟΠΩΣ ΤΗΝ ΑΠΟΚΑΛΟΥΣΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ.

Κεφάλαια ιδιαίτερα χρειάζονται για τους τάφους των στρατιωτών, που έπεσαν στη μάχη υπερασπιζόμενοι ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΤΑ ΤΗΝ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑ ΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟΥ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΗΝ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ.

Τάφοι μικροί, αφανείς, χωρίς στολίσματα και επιδείξεις, που η βροχή ισοπεδώνει και η χλόη, που ξεμυτίζει σαν βελονάκια πράσινα, όλο και αφανίζει.

Μια μέρα μέσα στα χωράφια και στο ιστορικό κάστρο της Άρτας, που ραγδαία με νεανικό αίμα ποτίσθηκαν, όπου θα θρασομονάει η σπορά τη ζωή που ρούφηξε, σε καρπούς και άνθη να την ξαναδώσει, τ’ αλέτρι του αγρότη θα ξεχώνει γυμνά τα κόκκαλα εκείνων όπου έπεσαν για να φτιάξουνε ΜΕΓΑΛΗ ΤΗΝ ΑΡΤΑ.

Ποιοί ήταν; Πώς τους έλεγαν; Το βουβό το χώμα δεν το λέει. Λες, καθώς τους σκεπάζει, πως ζηλότυπα τους αγκάλιασε, θέλοντας όλα δικά του, όλα κρατώντας, όλα ρουφώντας, μέσα στα σκοτεινά τα σπλάχνα τα δικά του να κρατήσει.

«Εδώ, διαβάτη, που περνάς (στα νεότερα χρόνια οι ασεβείς είχαν μετατρέψει τον ιστορικό - Άγιο χώρο του κάστρου, σε αγροτικές φυλακές, κατεδαφίσανε τον Ιερό Πάνσεπτο Ναό των Αγίων Πάντων και στη θέση του στήσανε ξενοδοχείο ύπνου και επιτρέψανε και τον ελεύθερο χώρο σε στέκι ναρκομανών, ζευγαριών του αγοραίου έρωτα, των ανωμάλων και των ματάκηδων), ΠΡΟΣΕΞΕ ΣΤΟΝ ΤΑΦΟ ΕΠΑΝΩ ΜΗΝ ΠΑΤΗΣΕΙΣ! Ένα σώμα σπαραγμένο είναι και πονεί. Ενός αγνώστου στρατιώτη! Τα μάτια του ήταν γαλανά, σαν τα λουλούδια του αγρού, είχε μαλλιά χρυσά, σαν στάχυα και ΤΗΝ ΑΡΤΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ. Παραμέρισε με σεβασμό διαβάτη. Πονούν ακόμα των βάρβαρων οι πληγές».

Κατά τα 432 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΣΚΛΑΒΙΑΣ Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΚΗΣ ΑΡΤΑΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΥΟΥΣΑΣ ΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΑΤΟΥ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, ΤΗΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗΣ ΠΑΝΑΡΧΑΙΑΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΛΕΟΥΣ υπήρξε ζωντανή, παρά τον Τουρκικό ζυγό και την έλλειψη της Ελληνικής παιδείας. Ο παπάς, ο μοναχός, ο δάσκαλος, με τη Σύνοψη για αναγνωστικό, κατάφεραν να παραμείνει στις Ελληνικές ψυχές αναλλοίωτο το όραμα ΤΗΣ ΑΡΧΑΙΑΣ ΑΜΒΡΑΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΡΤΑΣ, καθώς και το Ελληνορθόδοξο πνεύμα.

Μετά το 1881 που απελευθερώθηκε η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΡΤΑ, αποκτά δηλαδή την ελάχιστη, σε σχέση με το παρελθόν, χάνει το όραμα και σιγά - σιγά την ιστορική της μνήμη. «ΦΡΟΝΤΙΣΑΝ» πολλαπλά γι’ αυτό η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΞΟΥΣΙΑ, Η ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ, ΟΙ ΦΟΡΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΛΑΟΣ, σε εκούσια ή ακούσια συνεργασία με τα διαπλεκόμενα συμφέροντα και την δυτικολαγνία και αμάθεια.

Με τον καιρό οι Αρτινοί νεοέλληνες μάθαιναν και μαθαίνουν όλο και λιγότερα για την ιστορία τους. μια ιστορία ανεπανάληπτη μέσα σε ολόκληρη τη διαδρομή της ανθρωπότητας. ΕΤΣΙ, ΕΧΟΥΜΕ ΦΘΑΣΕΙ, ΣΗΜΕΡΑ, ΣΧΕΔΟΝ ΣΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΜΝΗΣΙΑ. Γιατί λησμόνησαν το γεγονός κυβέρνηση, κόμματα, πνευματική, εκκλησιαστική ηγεσία, φορείς και λαός; Μήπως για να μην ενοχληθούν οι Τούρκοι; «ΣΙΩΠΗ» ένοχη από παντού, ενώ θα έπρεπε, πνευματικοί, εκκλησιαστικοί και πολιτικοί ταγοί να βρίσκονται στο μετερίζι κάθε προσπάθειας για την διατήρηση της ιστορικής μνήμης και της συνέχισης της ιστορίας. Πράξεις, δηλαδή, υπεύθυνες και γενναίες απέναντι στο χθες αλλά και το αύριο ΤΟΥ ΑΡΤΙΝΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ. ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΑΠΟΔΕΔΕΙΓΜΕΝΟ ΟΤΙ ΟΙ ΛΑΟΙ ΠΟΥ ΞΕΧΝΟΥΝ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥΣ ΔΕΝ ΕΧΟΥΝ ΜΕΛΛΟΝ… Κάτι ξέρανε οι ξένες δυνάμεις και μας στέλνουν τους Ασιάτες λαθρομετανάστες ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΟΧΡΙΣΤΙΑΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΠΟΕΘΝΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΑΣ.