«Όλοι οι καρποί του σήμερα προέρχονται από τους σπόρους του χθες» (Κινέζικη παροιμία)

Του Αντώνη Κολιάτσου (*)

Η γραφίδα αυτή αρνείται σθεναρά να συνταχθεί με όλες εκείνες, που το κατά καιρούς βίαιο ξέσπασμα των νέων, επιμένουν να το βλέπουν με τους παραμορφωτικούς φακούς των ιδεολογικοπολιτικών τους πεποιθήσεών και γιατί όχι της κομματικής τους ιδιοτέλειας.

Όπως και δεν επικροτεί τη συμπεριφορά κάποιων πολιτών, δυστυχώς των περισσότερων, οι οποίοι αντιδρούν στο φαινόμενο με την αδιαφορία που χαρακτηρίζει τους λεγόμενους «ψηφοφόρους του καναπέ».

Αντίθετα στην παρούσα άσχημη για την Ελλάδα συγκυρία, συμμερίζεται πλήρως την αγωνία όλων εκείνων που μπορούν να διακρίνουν τι υποκρύπτει η εμπλοκή της νεολαίας μας στα συχνά εμφανιζόμενα πρωτοφανή έκτροπα, τι σηματοδοτεί η εντεινόμενη αγελαία συμπεριφορά της και πόσο ορατό είναι πλέον το ενδεχόμενο, κάποιοι ύποπτοι κύκλοι, τελικά να επιτύχουν τη γενικότερη κακώς εννοούμενη «χειραγώγησή» της.

Όμως το τελευταίο, είναι αυτό ακριβώς που κυριολεκτικά τρομάζει κάθε υπεύθυνα σκεπτόμενο Έλληνα, ο οποίος μέσα στις μαύρες σκέψεις των ημερών, διαβλέπει τον κίνδυνο εκτροχιασμού της ελληνικής κοινωνίας και το ολοκληρωτικό ξεστράτισμα των νέων, ως επερχόμενο. Εξ’ άλλου, ακόμη και εκείνοι που με το προσωπείο του εκσυγχρονιστή κρύβουν το «φιλομνημονιακό» τους πρόσωπο, θα χαρακτηρίζονταν ελάχιστα ειλικρινείς εάν την ευκολία της γέννησης και την αιτία της μεγέθυνσης των πιο πάνω φαινομένων, δεν τις απέδιδαν και στα σοβαρά επίχειρα των καταστροφικών για την κοινωνική συνοχή επιβληθέντων από τους δανειστές μνημονίων. Αφού, δυστυχώς για αυτούς, τα φαινόμενα βίας «μνημονιακομόρφου» χαρακτήρα, τελευταία, τα βλέπουμε να συμβαίνουν και εις Παρισίους και Βρυξέλλες.

Αλλά αν αυτό δεν είναι η πιο εφιαλτική εκδοχή της βαθειάς και πολύπλευρης κρίσης που διέρχεται η χώρα, τότε ποιος αλήθεια είναι ο ορισμός της νομοτελειακά, πλέον, ανεμπόδιστης κατάρρευσής της; Και αν αυτή, η συνεχώς επιδεινούμενη κακοδαιμονία, που διαβρώνει την ελληνική κοινωνία δεν οδηγεί τα νέα ελληνόπουλα, «σε άλλες πολιτείες αναρχικές, σε εμπειρίες… λυτρωτικές και σε απεργίες… προσωπικές…» όπως λέει και το τραγούδι της Ελένης Βιτάλη σε στίχους και μουσική Σταμάτη Σπανουδάκη, τότε ας πουν: η κυβερνώσα παράταξη, η αντιπολίτευση, η τρόϊκα, οι πνευματικοί άνθρωποι, οι της παιδείας ταγοί, εμείς οι μεγαλύτεροι κ.ά, τι άλλο πιο χειρότερο περιμένει την Ελλάδα, από τα να κινδυνεύσει να χάσει τα παιδιά της;

Από το άλλο μέρος τα πολλαπλά αδιέξοδα στα οποία έχει φέρει την συντριπτική πλειονότητα των πολιτών, η αφόρητη λιτότητα, η εκρηκτική ανεργία(κυρίως των νέων), η μεταναστευτική έκρηξη, η μεγάλη φτώχεια που περιθωριοποιεί ολόκληρες κοινωνικές τάξεις, η εκτεταμένη διαφθορά, η μάστιγα των ναρκωτικών, η «επιπεδοποιημένη» πλέον παρακμή της και κυρίως η χαμένη ελπίδα, για την απαλλαγή από την μέγγενη των μνημονίων στο ορατό μέλλον, αναμφίβολα οδηγούν την ελληνική κοινωνία σε ένα εκρηκτικό αδιέξοδο. Και ας μην ξεχνάμε ότι αυτό το κοινωνικά, οικονομικά και πολιτισμικά σαθρό ελληνικό κράτος, διαχρονικά το έστησαν άνθρωποι, που ως άτομα έμαθαν:

• να συμπεριφέρονται ως ανθρώπινες μονάδες και ως σύνολο να δείχνουν μάζα.

• να έχουν όλα τα προτερήματα και τα ελαττώματα των «αστικά» ή «πολιτικά» αδιαπαιδαγώγητων ανθρώπων.

• να εκφράζονται σαν να μην είναι…συνειδητοί πολίτες, αλλά να βρίσκονται σε εχθρική σχέση με το κράτος, από την κούνια μέχρι τον τάφο τους.

• να εχθρεύονται τους νόμους του, αφού σχεδόν κανείς δεν τους μιλάει για την ανάγκη τήρησής τους, δεν τους λέει γιατί υπάρχει το κράτος, πως λειτουργεί, τι τους προσφέρει και γιατί είναι ελάχιστα τα περιστατικά καλής και έντιμης συμπεριφοράς του (κράτους), απέναντί τους.

• να ενεργούν με «ελαφρά» τη συνείδηση επί παντός του επιστητού που είναι προς το συμφέρον τους.

Σε ένα τέτοιο, λοιπόν, κράτος, που επί σειρά ετών διοικείται από ένα εν πολλοίς ανυπόληπτο και ως απεδείχθη κατώτερο των περιστάσεων πολιτικό σύστημα και το οποίο αντί να κοιτάξει πως θα απαλλάξει τη χώρα από τα επίχειρα της κατά-δυναστευτικής επιτροπείας που του έχουν επιβάλλει οι δανειστές, αυτό «κοκορομαχεί», δεν θα ήταν έκπληξη, εάν σε ένα δημοψήφισμα τους βλέπαμε (τους νέο- Έλληνες),εύκολα να ψηφίζουν υπέρ της καταργήσεώς του κράτους, χωρίς να είναι αναρχικοί.

Όπως δεν θα ήταν παράδοξο, η αποδοκιμασία του λαού να είναι σχεδόν καθολική. εάν, στην υποθετική περίπτωση που ο πρωθυπουργός επικαλούμενος τα 7 δις απώλειες εσόδων από την μη έκδοση αποδείξεων, μόνο το 2015 (σ.σ, πρόσφατα στοιχεία της ΕΛΣΑΤ), έβγαινε με διάγγελμα στον ελληνικό λαό και δήλωνε ευθαρσώς: «αν δεν ζητάτε απόδειξη για κάθε αγορά ή παροχή υπηρεσίας, τότε ο ΦΠΑ θα ανέβει όχι στο 24% ούτε στο 25%,αλλά στο 30% ή ακόμη και στο 35%, οι μισθοί και συντάξεις θα μειωθούν οριζόντια σε εξ’ ίσου μεγάλα ποσοστά και οι φορολογικοί συντελεστές επίσης θα φθάσουν στα ύψη».

Είναι επομένως εντελώς φυσικό σε αυτό το από κάθε πλευρά κακό ελληνικό περιβάλλον, η βία, η παραβατικότητα, ακόμη και η νέο-ελληνική τρομοκρατία να έχουν αρωγή και ευδοκίμηση, περισσότερο στα φτωχότερα στρώματα της κοινωνίας και περισσότερο στις τάξεις των νέων μας..

Γιατί, κακά τα ψέματα, το πλέον ευάλωτο και περισσότερο εύπλαστο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας,-και όχι μόνο, είναι των νέων. Αφ’ ετέρου η ασυγκράτητη επιθυμία να εκδηλώνουν την αμφισβήτησή τους για όλα, αποτελεί την πρώτη βασική γενεσιουργό αιτία όλων των εκφάνσεων της γενικότερης νεανικής αντίδρασης. Ενώ μια δεύτερη, εξίσου σημαντική αιτία, για την διαφορετική και ενίοτε αντισυμβατική κοινωνική συμπεριφορά τους, είναι ότι οι νέοι από τη φύση τους είναι επαναστάτες. Δονούνται από τη λαχτάρα της αλήθειας, της τελειότητας και της δράσης..«Εδώ κυβερνά η φαντασία», έγραφαν με πελώρια γράμματα στους τοίχους της Σορβόννης οι επαναστάτες φοιτητές του Μαΐου του 1968. «Δεν μπορώ να ζω με την μόνη προσδοκία, τη μόνη φιλοδοξία, τη μόνη επιδίωξη να αποκτήσω κάποτε ένα διαμέρισμα, και ένα ιδιόκτητο αυτοκίνητο…», είναι τα συγκλονιστικά λόγια ενός ακόμη απελπισμένου επαναστατημένου φοιτητή του 1968, που δεν ήθελε σαν μοναδικό ιδανικό στη ζωή, ένα αύριο υποδουλωμένο στο ως τώρα καθεστώς, στο λεγόμενο κοινωνικό status quo ante.

Αλλά και η σημερινή νεολαία στη συντριπτική της πλειονότητα: τελεί σε διαρκή σύγχυση, πορεύεται χωρίς πυξίδα, αντιμετωπίζει ανυπέρβλητα εμπόδια, συναντά πολλαπλά αδιέξοδα, δυσκολεύεται στο να διακρίνει το σωστό από το λάθος, το φανταστικό από το πραγματικό, το καλό από το κακό.

Ωστόσο η ιστορία διδάσκοντας εμάς τους νεότερους δεν παύει να… εκδικείται. Μας λέει, φερ-ειπείν ότι ανέκαθεν τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και τα τελευταία χρόνια η «διεθνής της τρομοκρατίας», ικανοποίησαν πάντα τη λαχτάρα της νεολαίας για δράση. Ότι εκμεταλλεύτηκαν στο έπακρο το γεγονός ότι τους νέους ούτε το ιδεολογικό εποικοδόμημα τους ικανοποιεί, ούτε το κοινωνικό υπόστρωμα τους γοητεύει. Και είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι παντού και πάντοτε οι δικτάτορες και οι ιδεολόγοι του αναρχισμού, όπως τον διατύπωσε ο Μάξ Στίρνερ, τον εξέθεσε ο Μπακούνιν ή τον υποψιάστηκε ο Προυντόν, χρησιμοποίησαν τον φανατισμό τους, την «απολυτοδοξία» και την ξεχειλίζουσα ζωτικότητά τους, ως μέσο επιβολής της τυραννίας τους. Και μεταγενέστερα οι ινστρούχτορες της αναρχίας και αντι-εξουσιαστικής πάλης, τη «γοητεία» της θεωρίας τους, προκειμένου να πυκνώσουν τις τάξεις τους. Και όπως υποστηρίζουν κάποιοι κοινωνιολόγοι, ίσως η χιτλερική Γερμανία και η φασιστική Ιταλία να μην έφθαναν στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο ή αν ο τελευταίος γινόταν να μη κρατούσε τόσο, αν οι Χίτλερ και Μουσολίνι, δεν κατόρθωναν να μετατρέψουν τους εύπλαστους νεολαίους τους, σε ιδεολόγους δημίους και βασανιστές, λάτρεις της αυθαιρεσίας και της βίας, θρασείς και φανατικούς. Όπως είναι πιθανό, εάν δεν συνέτρεχαν τα πιο πάνω, να μην πύκνωναν τις τάξεις του σημερινού κράτους των τζιχαντιστών (σ.σ, πρόκειται για το ισλαμικό κράτος του ISIS), τόσοι εύπλαστοι και απελπισμένοι νέοι, από τα πλέον περιθωριακά τμήματα πληθυσμών χωρών της Ευρώπης και ενδεχομένως οι ίδιοι, να μην εξελίσσονταν σε φανατικούς ιδεολόγους του ακραίου Ισλάμ, που με τα γνωστά φρικιαστικά εγκλήματά τους στιγματίζουν την ανθρώπινη υπόσταση και εξεγείρουν την παγκόσμια κοινή γνώμη.

Εν τούτοις, το φαινόμενο της κάθε μορφής μαζικής αντίδρασης των νέων ενάντια στο «κατεστημένο», της τρομοκρατίας μηδέ εξαιρουμένης, πιθανόν να μην ευδοκιμούσε στην ένταση και έκταση, που το ζούμε, αν δεν το «συνέδραμαν» οι εκάστοτε επικρατούσες «πολιτικό-οικονομικό-κοινωνικές» συνθήκες άγριας εκμετάλλευσης, του ανθρώπου από άνθρωπο, της κατακρήμνισης του κοινωνικού κράτους, της αφόρητης λιτότητας, της μεγαλύτερης δυστυχίας κ.ά. Η εμφάνιση, για παράδειγμα, των κινημάτων: των χίπις και των μαύρων πανθήρων στην Αμερική, των ερυθρών ταξιαρχιών στην Ιταλία, των ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, των φανατικών του ακραίου Ισλάμ κ.ά, πέρα από τα αίτια και τους στόχους που υπηρετούσαν(και ορισμένοι υπηρετούν), είναι πλέον ή βέβαιο ότι βασικά είχαν(και έχουν) τις ρίζες τους στο «Γαλλικό Μάϊο του 68».

Αναμενόμενος, λοιπόν, ο βαθύτατος προβληματισμός του κάθε σκεπτόμενου έλληνα πολίτη, για το πώς φθάσαμε μέχρι εδώ. Και δικαιολογημένη η επίκληση, της σοφής Κινέζικης παροιμίας: «Όλοι οι καρποί του σήμερα προέρχονται από τους σπόρους του χθες» και πως «όλοι οι καρποί του αύριο βρίσκονται στους σπόρους του σήμερα», από αυτόν που επιλέγει να ερμηνεύει τα κοινωνικά φαινόμενα «φιλοσοφώντας», και ειδικότερα να βλέπει τα μεγάλα αδιέξοδα που βιώνει η ελληνική κοινωνία, υπό το πρίσμα του περιεχόμενου της σοφής αυτής παροιμίας.

Αλλά περισσότερα για το πώς φθάσαμε μέχρι εδώ και για κάποιες συναφείς σκέψεις του γράφοντος, συναφείς με το αύριο των νέων, σε ένα επόμενο σημείωμα.

(*) Ο Αντώνης Κολιάτσος είναι μαθηματικός και αρθρογράφος

e-mail: akoliatsos@gmail.com