Του Αντώνη Κολιάτσου(*)

Δείτε τι μπορεί να πάθει ο ασφαλισμένος του ΟΑΕΕ, όταν θελήσει να πληρώσει …μπροστά τις υπόλοιπες μηνιαίες δόσεις, από ρύθμιση οφειλόμενων παλιών εισφορών του και μετρήστε το μέγεθος της απύθμενης ανευθυνότητας και της ανομολόγητης βλακείας, που δέρνει ορισμένα στελέχη του( όπως σχεδόν τα περισσότερα των υπηρεσιών του δημοσίου). Και για να πειστείτε για του πιο πάνω λόγου το αληθές, διαβάστε πιο κάτω την περιπέτεια στην οποία σύρθηκε συμπολίτης μας όταν, εξυπηρετώντας κανονικά τη ρύθμιση μιας παλιάς οφειλής του στον οργανισμό, ζήτησε την προεξόφληση(με εφ’ άπαξ πληρωμή), του ποσού των 14 υπολειπόμενων μηνιαίων δόσεων(προς 20,37€ η μία), ήτοι: [14(υπόλοιπες μηνιαίες δόσεις)Χ(20,37€/μήνα)]= 285,18€. Και ενώ θα περίμενε κανείς ο συνεπής ασφαλισμένος να ακούσει και ένα ευχαριστώ, που λέει ο λόγος, γιατί, σε μια περίοδο που ο ασφαλιστικός του φορέας αναζητεί εναγωνίως ρευστότητα, αυτός έσπευσε να καταθέσει 14 μήνες γρηγορότερα την οφειλή του, αυτό που επακολούθησε και κυρίως η αιτία του, δεν έχουν προηγούμενο. Συγκεκριμένα, όταν ο ίδιος ζήτησε την επίμαχη αποπληρωμή η καθ’ ύλην αρμόδια υπάλληλος του τοπικού γραφείου του ΟΑΕΕ, με τη συναίνεση και των προϊσταμένων της τόσο του τοπικού γραφείου(Άρτας) όσο και του περιφερειακού (Ιωαννίνων), όχι μόνο δεν του πρόσφερε αυτή την… ηθική ανταμοιβή, αλλά ενεργώντας εντελώς ανεύθυνα, άδικα και προεχόντως παράνομα, τον «χρέωσε» με το εξωπραγματικό ποσό των 745,50€. Ωστόσο, προτού αναφερθούμε στο γιατί αυτή η μεγάλη διαφορά, ας παρακολουθήσουμε το εξόχως σουρεαλιστικό σκεπτικό αυτής της…καταδίκης του παθόντος ασφαλισμένου, η οποία, δυστυχώς, δεν είναι μόνο αριθμητική.. Πράγματι το εν λόγω σκεπτικό της αρμοδίου υπαλλήλου και των υπηρεσιακά συνοδοιπορούντων προϊσταμένων της(των γραφείων του οργανισμού Άρτας και Ιωαννίνων), εξαντλείται στην μόνιμη επωδό: «ότι η ηλεκτρονική πλατφόρμα του ΟΑΕΕ, δεν περιλαμβάνει σύστημα υπολογισμού του ακριβούς ποσού της προεξόφλησης των υπολειπόμενων 14 μηνιαίων δόσεων και ότι ο μόνος τρόπος να το εμφανίσει είναι η διακοπή της ρύθμισης…». που ουσιαστικά ακυρώνει την εγκύκλιο 32 (εδαφ Ν, περίπτωση β΄, η οποία ρητά αναφέρει: «…Επιτρέπεται μόνο προεξόφληση του υπολοίπου των δόσεων που έχουν επιλεγεί[….].Το υπόλοιπο της οφειλής, κατά την ημερομηνία εξόφλησης, απαλλάσσεται του επιτοκίου αποπληρωμής που έχει υποβληθεί»).Όμως η τελευταία, ως κατά νόμο ισχυρή και αδιαφιλονίκητη, στέλνει στον κάλαθο των αχρήστων το ανωτέρω υπηρεσιακό σκεπτικό, καθιστώντας υποχρεωτική για την υπηρεσία, την επίμαχη «προεξόφληση». Και όπως απεδείχθη, ύστερα από την μετέπειτα γενόμενη επικοινωνία του ασφαλισμένου με τις κεντρικές υπηρεσίες του ΟΑΕΕ, αυτή την αδυναμία του συστήματος, κάποιοι περισσότερο και καλύτερα ενημερωμένοι συνάδελφοι(της Αρτινής υπαλλήλου) του κέντρου, γνώριζαν ότι ο επίμαχος υπολογισμός του προεξοφλήματος μπορούσε να γίνει χειρόγραφα. Τον οποίο, όμως, τόσο η ανωτέρω υπάλληλος όσο και οι εδώ και εν Ιωαννίνοις αρμόδιοι προϊστάμενοί της, δεν γνώριζαν, ούτε και ρώτησαν για να τον μάθουν…. Αλλά, μέσα από τα προαναφερθέντα, μπορεί για μια ακόμη φορά να επιβεβαιωθεί και η κατεστημένη νοοτροπία που εν πολλοίς χαρακτηρίζει τα ανά την επικράτεια υπηρεσιακά στελέχη του ΟΑΕΕ-και όχι μόνο. Μια νοοτροπία, η οποία λίγο-πολύ, συμβαίνει να ακουμπά σχεδόν ολόκληρο το προσωπικό του δημοσίου, η υπηρεσιακή ανεπάρκειά και ανασφάλεια της πλειονότητας του οποίου, διαμόρφωσαν ένα μοντέλο υπαλλήλου, που αποφεύγει την ανάληψη ευθύνης για τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων, ενώ ελάχιστα φιλικά και χωρίς τη δέουσα κατανόηση αντιμετωπίζει τον πολίτη και το πρόβλημά του. Αντίθετα, λειτουργώντας πολλές φορές ο ίδιος, σε απόσταση από την κοινή λογική, το δίκαιο και τη νομιμότητα, όχι μόνο λαθεμένα ενημερώνει τον πολίτη, ή ακόμη και απορρίπτει με περισσή ευκολία ένα νόμιμο αίτημά του, αλλά και αρνείται να το συζητήσει με τους υπηρεσιακά ανωτέρους του, φοβούμενος μήπως χαρακτηριστεί υπηρεσιακά ανεπαρκής ή και ενοχλητικός υπάλληλος.

Ωστόσο αυτή η… εμμονή της «εν πολλαίς υπηρεσιακές αμαρτίαις περιπεσούσης» λειτουργού του τοπικού ΟΑΕΕ, να εμφανιστεί κάθετα αρνητική στο αίτημα του ασφαλισμένου, προτάσσοντας τη διακοπή της επίμαχης ρύθμισης (σ.σ, με την κωδική ονομασία «ΝΕΑ ΑΡΧΗ»), ως προϋπόθεση για την αποπληρωμή των υπολειπόμενων δόσεων, δεν επέφερε μόνο την καθ’ υπερβολή χρέωσή του με το ποσό των 745,50€. Αντίθετα, ο ίδιος, ενεργώντας κατά τις υποδείξεις της, που όπως αποδείχθηκε είχε πλήρη άγνοια του αντικειμένου, και αφού αυτός είχε διακόψει την ανωτέρω ρύθμιση- που κατ’ απαίτησή της αναγκάστηκε να τη συνοδεύσει και με υπεύθυνη δήλωση του ν.1599/1986 στην οποία δήλωνε ότι μετά την καταχώρηση της διακοπής στο σύστημα. θα αποδεχόταν το όποιο ποσό εμφάνιζε το PC της- κυριολεκτικά έπεσε από τα σύννεφα, όταν πληροφορήθηκε:

- ότι από τη στιγμή που η διακοπή της ρύθμισης πέρασε στο σύστημα, αυτή δεν ανακαλείται(δεν ακυρώνεται).

-ότι εάν μέσα σε 7 ημέρες δεν γίνει η αποπληρωμή του πιο πάνω ποσού(745,50€) ή δεν ρυθμισθεί, το πολύ σε 12 μηνιαίες έντοκες δόσεις(με επιτόκιο 8,5%), τότε δεν θα του χορηγηθεί το πιστοποιητικό ασφαλιστικής ενημερότητας, απαραίτητο για την είσπραξη της διαφοράς επιδόματος τέκνων από τον ΟΑΕΔ, ούτε το αντίστοιχο της ασφαλιστικής ικανότητος για την παροχή περίθαλψης του ιδίου και της οικογενείας του.

-ότι με τη διακοπή της ρύθμισης, αυτόματα το σύστημα θα τον επαναφέρει από την χαμηλή ασφαλιστική κατηγορία που βρισκόταν, στην πρότερη υψηλότερη

Αλλά και έπαθε ταράκουλο, όταν οι υψηλότερα ιστάμενοι Αρτινοί ιθύνοντες του εν λόγω ασφαλιστικού φορέα, στην πρόθεσή του να προχωρήσει σε ένσταση για την ακύρωση της «διακοπής», αντέτειναν «ότι σχεδόν όλες οι εντάσεις που έχουν υποβληθεί για παρόμοιο ζήτημα έχουν απορριφθεί από το περιφερειακό συμβούλιο του ΟΑΕΕ».

Το κακό, δυστυχώς διπλώνει, καθ’ όσον από πληροφορίες που έχουν διαρρεύσει, εξ’ αιτίας της ανωτέρω, πέρα για πέρα, λαθεμένης αντιμετώπισης ανάλογων περιπτώσεων, από ορισμένα γραφεία του ΟΑΕΕ, μηδέ του τοπικού εξαιρούμενου, είναι πολλοί οι ασφαλισμένοι, κυρίως αυτοκινητιστές, που ήταν σε ρύθμιση και ζήτησαν την πρόωρη αποπληρωμή των υπολειπόμενων δόσεων, προκειμένου να υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης με τον παλιό νόμο, ή συνέβη να χάσουν τη ρύθμιση επειδή η τράπεζα δεν απέδωσε έγκαιρα στον οργανισμό την κατατεθείσα μηνιαία δόση. Οι οποίοι, εντελώς άδικα, αναγκάστηκαν να πληρώσουν σημαντικά ποσά δυσανάλογα υψηλότερα από εκείνα της προεξόφλησης, αλλά και να υποστούν τις υπόλοιπες για αυτούς δυσμενείς συνέπειες αυτής της διακοπής.

Όμως από το περιεχόμενο της πιο πάνω εγκυκλίου 32, εδάφ. Ν, παρ.,β΄(σ.σ, εκδόθηκε σε εφαρμογή της υπουργικής απόφασης αριθ. Β/7/15878/2915/23-5-2013 (ΦΕΚ1265Β/24-5-2013) και των διατάξεων του Ν. 4152/2013, όπως τροποποιήθηκαν με το δεύτερο άρθρο του Ν.4158/2013 ΦΕΚ126Α/4-6-2013), η οποία ρυθμίζει παλιές οφειλόμενες εισφορές ασφαλισμένων ΟΑΕΕ και φέρει την κωδική ονομασία «ΝΕΑ ΑΡΧΗ») και στο ενδεχόμενο μιας πρόωρης εξόφλησης με εφ’ άπαξ καταβολή των προεξοφλούμενων υπόλοιπων δόσεων, σαφέστατα γίνεται αντιληπτό :

- ότι το συνολικό ποσό των υπολοίπων δόσεων Π=(αριθμός υπόλοιπων δόσεων)Χ(μηνιαία δόση της ρύθμισης)], ΠΡΟΕΞΟΦΛΟΥΜΕΝΟ με επιτόκιο (ε%) σε προγενέστερο της λήξης χρόνο (ν) μηνών, θα είναι: Υ= Π –Τ, όπου Τ ο τόκος του συνολικού ποσού Π των δόσεων κατά τον χρόνο της προεξόφλησης

και

-ότι το Υ(σ.σ, το ποσό της εφ’ άπαξ αποπληρωμής, με προεξόφληση του συνόλου των υπολοίπων δόσεων) θα είναι πάντα μικρότερο του Π, κατά το ποσό των απαλλασσόμενων τόκων.

Δηλαδή ο ασφαλισμένος,(αλλά και ο ΟΑΕΕ), έχει κίνητρο να ζητήσει την αποπληρωμή του συνόλου των δόσεων της ρύθμισης, γρηγορότερα από τη λήξη της, γιατί, εκτός των άλλων, είναι βέβαιο ότι το καταβαλλόμενο εφ’ άπαξ ποσό θα είναι μειωμένο κατά τους τόκους που γεννιούνται στον ενδιάμεσο χρόνο. Ο δε οργανισμός έχει επίσης συμφέρον να ενθαρρύνει και όχι να αποτρέπει την επίμαχη προεξόφληση, αφού θα εισπράττει προκαταβολικά οφειλές. Δυστυχώς αυτή την αυτονόητη αλήθεια, δεν μπορούν να κατανοήσουν οι περισσότερες από τις αρμόδιες κατά τόπους υπηρεσίες του ΟΑΕΕ, όπως και ορισμένα προϊστάμενα περιφερειακά γραφεία του τελευταίου, με αποτέλεσμα εκατοντάδες και ενδεχομένως χιλιάδες ασφαλισμένοι ανά την επικράτεια, που αποφάσισαν να εξοφλήσουν με εφ’ άπαξ καταβολή, «προεξοφλώντας» τις υπόλοιπες ρυθμισμένες οφειλές τους, να υποχρεωθούν σε ασύμφορες για τους ίδιους διακοπές της ρύθμισης των παλαιών εισφορών, με συνέπεια την πολύ μεγάλη υλική και ηθική βλάβη τους.

Ευτυχώς με υπηρεσιακή παρέμβαση άνωθεν, οι αρμόδιοι του εδώ γραφείου ΟΑΕΕ, οι οποίοι δεν γνώριζαν, τελικά έμαθαν τι πρέπει να κάνουν και έτσι ο μέχρι πρότινος παθών ασφαλισμένος…θεραπεύτηκε.

Ωστόσο παραμένουν αναπάντητα δύο βασικά ερωτήματα. Το πρώτο έχει να κάνει με όλους εκείνους τους ασφαλισμένους, οι οποίοι από πλάνη διέκοψαν τη ρύθμιση παλιών οφειλών τους και κλήθηκαν να πληρώσουν δυσανάλογα μεγαλύτερα των κανονικών ποσά. Άραγε θα τους επιστραφούν τα ποσά αυτά ως αχρεωστήτως καταβληθέντα; Το δεύτερο ερώτημα αφορά στη βασική αιτία του κακού, που εστιάζεται στο γεγονός ότι οι, από τον 6/2013 και μέχρι σήμερα, οι κατά καιρούς ανώτατοι αξιωματούχοι του οργανισμού και του εποπτεύοντος υπουργείου, όλως ανεύθυνα φερόμενοι, δεν φρόντισαν να εφοδιάσουν τις υπηρεσίες του ΟΑΕΕ με το απαραίτητο λογισμικό, για τον αυτόματο ηλεκτρονικό υπολογισμό του υπολοίπου των προεξοφλούμενων οφειλών μιας τέτοιας ρύθμισης. Αλήθεια, οι νυν αρμόδιοι, πότε σκέφτονται να το εγκαταστήσουν;

(*) Ο Αντώνης Κολιάτσος είναι μαθηματικός και αρθρογράφος. e-mail: akoliatsos@gmail.com