Όταν από μια δήλωση δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή, η επιβολή υψηλών προστίμων λόγω καθυστέρησης δεν ενισχύει τη φορολογική συμμόρφωση ούτε υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον.

Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει πρόστιμα 250 ευρώ για επιχειρήσεις και επαγγελματίες με απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικό σύστημα, ακόμη και όταν η εκπρόθεσμη δήλωση ΦΠΑ είναι μηδενική ή καταλήγει σε επιστροφή φόρου.

Για παράδειγμα, επαγγελματίας που υποβάλλει καθυστερημένα μηδενική αρχική δήλωση ΦΠΑ επιβαρύνεται με πρόστιμο 250 ευρώ, ενώ σε αντίστοιχη περίπτωση με διπλογραφικό σύστημα το ποσό διπλασιάζεται.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει πυροδοτήσει κύμα αντιδράσεων, με δεκάδες προσφυγές να έχουν ήδη κατατεθεί στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών. Παράλληλα, αρκετές επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με πρακτικά προβλήματα, καθώς η επιβολή των προστίμων επηρεάζει τη δυνατότητά τους να λάβουν φορολογική ενημερότητα.

Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή απέστειλε υπόμνημα προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου και τον Διοικητή της ΑΑΔΕ, ζητώντας άμεση νομοθετική παρέμβαση. Κεντρικό αίτημα είναι η αποκατάσταση της αναλογικότητας, σε σύγκριση με το προηγούμενο καθεστώς, όπου τα πρόστιμα ήταν σαφώς χαμηλότερα ή ακόμη και μηδενικά για αντίστοιχες παραβάσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της αναδρομικότητας, καθώς όπως επισημαίνεται η εφαρμογή αυξημένων προστίμων για παρελθούσες χρήσεις εγείρει σοβαρά θέματα νομικής ασφάλειας και προβλεψιμότητας των φορολογικών υποχρεώσεων.

Μεταξύ των προτάσεων που κατατίθενται περιλαμβάνονται η πλήρης εξαίρεση των μηδενικών και πιστωτικών δηλώσεων από την επιβολή προστίμου, η θέσπιση ανώτατου ορίου σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων, καθώς και η μη επιβολή κύρωσης όταν το ποσό φόρου που προκύπτει δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.