Στα πλαίσια της προετοιμασίας του διαλόγου για το Αναπτυξιακό Συνέδριο της Κυβέρνησης που θα πραγματοποιηθεί στην Ήπειρο στις 23-24 Οκτωβρίου παρουσία του Πρωθυπουργού, ο Δήμαρχος Γ. Καραϊσκάκη Περικλής Μίγδος παρουσιάζει τον σχεδιασμό ανάπτυξης του Δήμου, βασικές διεκδικήσεις και προβλήματα των ορεινών περιοχών.

Ο Δήμος Γεωργίου Καραϊσκάκη με θέση στην νoνοτιοανατολική πλευρά της Περιφερειακής Ενότητας Άρτας χαρακτηρίζεται στο σύνολο του σαν ορεινός και μειονεκτικός με όλες τις Δημοτικές Ενότητες να κατατάσσονται σαν περιοχές LFA1 (Ορεινές) με βάση την κατάταξη περιοχών που αντιμετωπίζουν φυσικούς περιορισμούς ή ειδικά μειονέκτημα (LFA).

Ο Δήμος παρουσιάζει έναν από τους μεγαλύτερους δείκτες πρόωρης εγκατάλειψης του Σχολείου, μετανάστευσης του ενεργού πληθυσμού και γήρανσης τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη.

Κύρια ασχολία των κατοίκων του Δήμου αποτελεί η εκμετάλλευση κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων και δευτερεύουσα την παροχή υπηρεσιών στα πλαίσια του αγροτουρισμού και εναλλακτικού τουρισμού.

Ειδικότερα η απασχόληση του πληθυσμού ανά οικονομικό τομέα διαμορφώνεται στον:

• Πρωτογενής τομέας σε ποσοστό 55.00%

• Δευτερογενή τομέα σε ποσοστό 10.00%

• Τριτογενή τομέα σε ποσοστό 35,00%

Ικανή και αναγκαία συνθήκη για τη βιωσιμότητα και ανάπτυξη της υφιστάμενης επιχειρηματικότητας στο Δήμο, της συγκράτησης του πληθυσμού και περιορισμού της εσωτερικής μετανάστευσης, αποτελεί η βελτίωση των υφιστάμενων και δημιουργία νέων υποδομών ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας του πρωτογενούς τομέα και του αγροτουρισμού.

Το πλούσιο φυσικό και πολιτισμικό απόθεμα της περιοχής, η γαστρονομία, η αρχιτεκτονική κληρονομιά και το πλήθος των θρησκευτικών μνημείων αποτελούν πόλους έλξης.

Πριν αναλύσουμε συγκεκριμένα τους άξονες προτεραιότητας για το Δήμο Γεωργίου Καραϊσκάκη σε γενικές γραμμές θα πρέπει η πολιτεία να αναπτύξει ένα κεντρικό σχεδιασμό και να δώσει κίνητρα επιστροφής οικογενειών και νέων ανθρώπων ειδικά τώρα σε αυτό το περιβάλλον της οικονομικής κρίσης.

Ο Δήμος έχει παραγωγικές δυνατότητες, αυτό που λείπει, είναι ένας κεντρικός σχεδιασμός που αφού λάβει υπ' όψιν τις ιδιαιτερότητες του τόπου θα δώσει κατευθυντήριες γραμμές για τα πρώτα βήματα, μιας προσπάθειας για μια παραγωγική ανασυγκρότηση, ακόμα και σε επίπεδο ενός τόσου μικρού Δήμου.

Κτηνοτροφία, γεωργία, μελισσοκομεία, νέες καλλιέργειες μπορούν να αναπτυχθούν στο Δήμο, να προσδώσουν προστιθέμενη αξία στην περιοχή και στη χώρα γενικότερα, να συγκρατήσουν πληθυσμό και να φέρουν και ανθρώπους πίσω, να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Ο αγροτουρισμός και ο εναλλακτικός τουρισμός μπορούν να συνεισφέρουν στο επίπεδο των υπηρεσιών ή να δράσουν συμπληρωματικά.

Για όλα τα παραπάνω όμως είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν κάποιοι άξονες, που ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη υστερεί σημαντικά σε σχέση με το κέντρο του νομού αλλά και όμορους Δήμους.

ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Α) ΟΔΟΠΟΙΙΑ

Α.1 ΔΙΑΝΟΜΑΡΧΙΑΚΑ-ΕΠΑΡΧΑΚΑ-ΔΙΑΔΗΜΟΤΙΚΑ ΟΔΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ

Α.1.1 Εθνικό δίκτυο Άρτας – Καρδίτσας

Χρονολογείται από το 1960, χρήζει σοβαρών παρεμβάσεων για τον εκσυγχρονισμό του.

Α.1.2 Ολοκλήρωση δρόμου Αστροχώρι – Μεγαλόχαρη - Μεσόπυργος – Όρια Νομού Άρτας

(i) Εκτελείται η Ά φάση του έργου Αστροχώρι – Μεγαλόχαρη προϋπολογισμού 3.700.000 Ευρώ.

(ii) Υπάρχει μελέτη και για τη Β’ Φάση του έργου Αστροχώρι – Μεγαλόχαρη προϋπολογισμού 5.000.000 Ευρώ.

(iii) Το τμήμα Μεγαλόχαρη – Μεσόπυργος δεν έχει μελετητική ωριμότητα.

(iv) Το τμήμα Μεσόπυργος – όρια νομού (προς νομούς Αιτωλακαρνανίας και Ευρυτανίας) είναι πολύ κοντά στη δημοπράτησή του με προϋπολογισμό 2.600.000 Ευρώ.

Α.1.3 Διαδημοτική οδός Καστανιά – Τετράκωμο

Οδός που συνδέει το Δήμο Γ. Καραϊσκάκη με το Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων, τον ορεινό όγκο Ραδοβυζίων με τον ορεινό όγκο Τζουμέρκων. Σημαντικό διαδημοτικό έργο που φέρνει τους δύο δήμους πολύ κοντά. Υπάρχει υψηλή μελετητική ωριμότητα και αν βρεθεί χρηματοδοτικό εργαλείο μπορεί να δημοπρατηθεί.

Α.1.4 Διαδημοτική οδός Δημαρίο – Κομπότι

Οδός που συνδέει το Δήμο Γ. Καραϊσκάκη με το Δήμο Νικολάου Σκουφά. Δίνει διέξοδο από την ΔΕ Καραϊσκάκη προς το Κομπότι, την πεδιάδα της Άρτας, τον Αμβρακικό και προς την Ιόνια Οδό. Ο δρόμος σε όλο το μήκος του διέρχεται και από καλλιεργούμενες εκτάσεις με χιλιάδες ελαιόδεντρα. Εκτιμώμενος προϋπολογισμός 4.000.000 Ευρώ.

Α.1.5 Άνω Καλεντίνη - Διχομοίρι - Ρετσιανά - Στρογγυλόκαμπος - Καστανιά

Παρεμβάσεις για τη βελτίωση και τη συντήρηση της.

Α.1.6 Άγιος Χαράλαμπος – Τζουμέρκα

Οδός που συνδέει το Δήμο Γ. Καραϊσκάκη με το Δήμο Κεντρικών Τζουμέρκων.

Α.2. ΕΣΩΤΕΡΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΑ - ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΔΟΠΟΙΙΑ

Α.2.1 Βελτίωση δρόμου Σκουληκαριά – Οροπέδιο Γαβρόγου – Κανάλια – Μεγαλόχαρη

Πολύ σημαντικός δρόμος που συμβάλει πολυεπίπεδα στην ανάπτυξη του Δήμου. 1) Ενώνει τη ΔΕ Καραϊσκάκη με τη ΔΕ Τετραφυλλίας συντομεύοντας τη διαδρομή κατά 50 χμ. 2) Διέρχεται μέσα από τα παρθένα δάση και το ορεινά βοσκολίβαδα του όρους Γαβρόγου. Στο όρος Γάβρογο (περιοχή παραδοσιακά συνδεδεμένη με την κτηνοτροφία) φιλοξενούνται τους καλοκαιρινούς μήνες 20.000 αιγοπρόβατα από μετακινούμενους κτηνοτρόφους από κοινότητες του Δήμου αλλά και μετακινούμενους από τα πεδινά της Άρτας και Αιτωλοακαρνανίας. Η βελτίωση του δρόμου αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη της κτηνοτροφίας, στην ταχύτερη μετακίνηση των προϊόντων, στην προστασία του Δάσους αλλά και στην ανάπτυξη εναλλακτικού τουρισμού αφού πρόκειται για περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλους. 3) Με τη βελτίωση της πρόσβασης είναι εφικτή η δημιουργία κτηνοτροφικού πάρκου στην περιοχή που μπορεί να συγκεντρώσει όλες τις κτηνοτροφικές δραστηριότητες από το Δήμο. Με ιδίους πόρους του Δήμου έχει συνταχθεί η τοπογραφική μελέτη ενώ οι απαιτούμενες μελέτες (συγκοινωνιακή-δασοτεχνική, σήμανσης-ασφάλισης, γεωλογική, περιβαλλοντική, κτηματογραφικών πινάκων και διαγραμμάτων) που θα ολοκληρώσουν την ωριμότητα του έργου χρήζουν χρηματοδότησης. Η εκτίμηση κόστους για τα 11 χλμ του δρόμου ανέρχεται στα 4.000.000 Ευρώ

Α.2.2 Πέρδικα – Μηλιανά και Βρυστός –Μηλιανά

Δρόμος που θα συνδέσει τον οικισμό Μηλιανών με τους οικισμούς της Πέρδικας και Βρυστού (κατοικούνται από μόνιμους κατοίκους και το υπάρχον οδικό δίκτυο είναι χωματόδρομος) και την κοιλάδα του Αχελώου. Υπάρχει μόνο τοπογραφική μελέτη απαιτούνται ακόμα σειρά μελετών για την ωρίμανση του έργου με εκτίμηση κόστους περίπου 800.000 Ευρώ.

Α.2.3 Διάσελλο – Παλαιό Διάσελλο

Σημαντικός αγροτικός άξονας στην ΔΕ Καραϊσκάκη, που διέρχεται από εκατοντάδες στρέμματα καλλιεργειών και δεκάδες κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις. Πλήρως ώριμο έργο, κατατέθηκε για χρηματοδότηση σε πρόσκληση της Περιφέρειας Ηπείρου με προϋπολογισμό 563.000 Ευρώ.

Α.2.4 Εσωτερική οδοποιία οικισμών

Υπάρχουν ακόμα και σήμερα στο Δήμο Γ. Καραϊσκάκη οικισμοί (με μόνιμους κατοίκους) τοπικών κοινοτήτων που συνδέονται με τους κεντρικούς οικισμούς και το κεντρικό οδικό δίκτυο με χωματόδρομο. Οι οικισμοί των ΤΚ Βελετζικού, Ρετσιανών, Κλειδίου, Άνω Καλεντίνης, Μεσοπύργου, Μεγαλόχαρης είναι μερικές από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Υπάρχουν τεχνικές μελέτες στο Δήμο, για να ικανοποιήσουν μέρος των παραπάνω αναγκών, αλλά δυστυχώς δεν υπάρχουν ανάλογα προγράμματα για χρηματοδότηση.

Β. ΥΔΡΕΥΣΗ

Τα προβλήματα εντοπίζονται στην παλαιότητα του δικτύου, στην έλλειψη εκμετάλλευσης του δυναμικού των υδατικών πόρων, και στην ποιότητα του νερού σε υφιστάμενες γεωτρήσεις.

Β.1. Εμπλουτισμός δικτύου ύδρευσης από γεώτρηση Βαθύ Διάσελλο έως τη θέση Μαργαρίτι.

Αφορά την κατασκευή νέου εξωτερικού δικτύου ύδρευσης μήκους 7 χλμ, που θα εμπλουτίσει με νερό το υπάρχων εξωτερικό δίκτυο και θα μειώσει σημαντικά τα κοστολόγια συντήρησης καθώς με το νέο έργο το νερό θα μεταφέρεται με φυσική ροή προς τις δεξαμενές. Θα εξυπηρετήσει τη ΔΕ Καραϊσκάκη καθώς και τις τοπικές κοινότητες Φωτεινού και Μαρκινιάδας του Δήμου Νικολάου Σκουφά. Είναι απολύτως ώριμο για δημοπράτηση και έχει κατατεθεί για χρηματοδότηση στο ΕΠ «ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΑΕΙΦΟΡΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΗ» 2014-2020 με προϋπολογισμό 800.000 Ευρώ.

Β.2. Ύδρευση Άνω Πέτρας- Δημαριού- Κλειδίου

Οι ΔΕ Καραϊσκάκη και Ηρακλείας παρουσιάζουν μια σχετικά καλή εικόνα στον τομέα της ύδρευσης. Τα τελευταία 2 χρόνια οι παραπάνω οικισμοί της ΔΕ Καραϊσκάκη έχουν σοβαρό πρόβλημα με το εσωτερικό του δίκτυο λόγω συνεχόμενων προβλημάτων (σπασίματα, φράξιμο αγωγών, ανεπάρκεια ύδατος). Εκτιμώμενος προϋπολογισμός 500.000 Ευρώ.

Β.3. Ύδρευση ΔΕ Τετραφυλλίας

Η ΔΕ Τετραφυλλίας παρουσιάζει τα μεγαλύτερα προβλήματα. 7 ΤΚ δεκάδες οικισμοί, αχαρτογράφητα δίκτυα, παλαιά δίκτυα ακόμα και από τη δεκαετία του 70, μεγάλες αποστάσεις. Ο Δήμος έκανε μια προσπάθεια να καταγράψει τα δίκτυα στην μεγαλύτερη ΤΚ. Απαιτούνται χρήματα για μελέτες όπου πρώτα θα καταγραφεί η υπάρχουσα κατάσταση και μετά θα προταθούν και θα μελετηθούν οι λύσεις για τη ΔΕ. Εκτιμώμενη δαπάνη μελετών 200.000 Ευρώ.

Β.4. Προμήθεια αυτόματων χλωριωτών

Προμήθεια αυτόματων μηχανισμών για τη χλωρίωση των δεξαμενών του Δήμου. Εκτιμώμενη δαπάνη προμήθειας 200.000 Ευρώ.

Γ) ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΑ

Ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη χρειάζεται αντιπλημμυρικά έργα σε όλο το μήκος του . Έργα που θα προστατέψουν υποδομές, καλλιέργειες και μνημεία (πέτρινα γεφύρια). Αναμένεται η δημοπράτηση έργων 750.000 Ευρώ με χρηματοδότηση από το ΥΠΕΧΩΔΕ και το ΥΠΕΣ.

Δ) ΚΤΗΡΙΑΚΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ

Ενεργειακή αναβάθμιση και συντήρηση κτηριακών εγκαταστάσεων

Απαιτείται η ενεργειακή αναβάθμιση και συντήρηση των κτηριακών εγκαταστάσεων του Δήμου (δημοτικά καταστήματα και σχολεία). Υπάρχει ώριμη μελέτη για το μεγαλύτερο σχολικό συγκρότημα της περιοχής (Γυμνάσιο – Λύκειο Παναγιάς Διασέλλου) για την ενεργειακή του αναβάθμιση με προϋπολογισμό 500.000 Ευρώ.

Ε) ΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΙΣ

Κατασκευή αθλητικών εγκαταστάσεων στο Δήμο Γ. Καραϊσκάκη

Παιδικές χαρές, γήπεδα 5Χ5

ΣΤ) ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

1. Προμήθεια απορριμματοφόρων

2. Χρηματοδότηση βιολογικών καθαρισμών για μικρούς οικισμούς

Ζ) ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΖΩΗΣ

Ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη υστερεί πολύ στις αναπλάσεις οικισμών και κοινόχρηστων χώρων. Υπάρχει μελετητική ωριμότητα για έργα 3.000.000, δεν υπάρχει χρηματοδοτικό εργαλείο.

Η) ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Ανάδειξη και συντήρηση των πολιτιστικών μνημείων της περιοχής. Υπάρχει υψηλή ωριμότητα για τη συντήρηση και ανάδειξη των ιστορικών μονών Σέλτσου και Σκουληκαριάς καθώς και των πέτρινων παραδοσιακών γεφυριών (Διασέλλου, Καλεντίνης) συνολικού προϋπολογισμού 3.000.000 Ευρώ. Στο Δήμο Γ. Καραϊσκάκη βρίσκεται και η γέφυρα Κοράκου, το μεγαλύτερο μονότοξο γεφύρι των Βαλκανίων που γκρεμίστηκε στον εμφύλιο πόλεμο. Τα τελευταία χρόνια υπάρχει έντονη κινητικότητα από τις δύοόμορες νομαρχίες (Άρτας- Καρδίτσας), τους δύο όμορους δήμους (Γ. Καραϊσκάκη- Αργιθέας) αλλά και πολιτιστικούς συλλόγους και αδελφότητες με τη δημιουργία μιας μεγάλης καμπάνιας για την αναστύλωσή του. Θέλουμε την πολιτεία αρωγό για αυτό το πολύ σημαντικό έργο τόσο από πολιτιστικής πλευράς όσο και από τους δυνατούς συμβολισμούς που θα προκύψουν από την αναστύλωσή του.

Θ) ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Απουσία συνολικού τουριστικού πλάνου παρά τις δυνατότητες για το Δήμο. Απαιτείται σε συνεργασία και με άλλους φορείς του Νομού και της Περιφέρειας η συγκρότηση ενός σχεδίου με σκοπό την αύξηση της επισκεψιμότητας σε τομείς που έχει πλεονεκτήματα ο Δήμος μας. Εναλλακτικός ορεινός τουρισμός (hiking, trekking,αλπινισμός),ανάδειξη και αξιοποίηση της κοιλάδας του Αχελώου, θρησκευτικός τουρισμός, ανάδειξη και συντήρηση ορειβατικών μονοπατιών και καταφυγίων.

Ι) ΥΓΕΙΑ

Στήριξη κέντρου υγείας του Δήμου

Στελέχωση αγροτικών ιατρείων

Δημιουργία σταθμού ΕΚΑΒ σε σημείο που να μπορεί να επέμβει και σε όμορους Δήμους (Κ. Τζουμέρκα- Αργιθέα)

Κ) ΝΕΕΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΕΣ

Πρόσβαση σε τηλεοπτικό σήμα υψηλής ποιότητας και δωρεάν σύνδεση στο διαδίκτυο απομακρυσμένων ορεινών περιοχών.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Σαν επίλογο θα θέλαμε να εκθέσουμε και ένα επίσης σημαντικό πρόβλημα που έχει να κάνει με την υλοποίηση έστω και μικρού μέρους των παραπάνω. Ο Δήμος Γ. Καραϊσκάκη έχει σοβαρό πρόβλημα έλλειψης προσωπικού. Γίνονται μεγάλες προσπάθειες να απορροφηθούν όσο περισσότερα χρήματα γίνεται αλλά αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο. Οι προγραμματικές συμβάσεις είναι ένα εργαλείο αλλά δεν αρκεί.

Απαιτούν πολύ γραφειοκρατία και χρόνο, με αποτέλεσμα να χάνονται πηγές χρηματοδότησης. Επίσης και στους όμορους δήμους που απευθυνόμαστε για βοήθεια ισχύουν και εκεί τα ίδια προβλήματα. Στα επόμενα χρόνια ή θα ενισχυθεί η τοπική αυτοδιοίκηση με επιστημονικό προσωπικό ή η απορρόφηση των χρημάτων θα είναι εξαιρετικά χαμηλή.

Τουλάχιστον για το Δήμο Γεωργίου Καραϊσκάκη τα πράγματα είναι οριακά. Με το υπάρχον προσωπικό δεν μπορούν να υλοποιηθούν και πολλά πράγματα.