Με αφορμή το έγκλημα στα Γλυκά Νερά, που συγκλόνισε όλη την Ελλάδα κι όχι μόνο, ο «Μ» επικοινώνησε με την έγκριτη Αρτινή ψυχολόγο-ψυχοθεραπεύτρια, με ειδίκευση στη θετική ψυχολογία, Φωτεινή Μαμασούλα - Δήμου, για να μας αναλύσει πτυχές του εγκλήματος όσον αφορά τα κίνητρα και την ιδιοσυγκρασία του δράστη. Στόχος της συνέντευξης αυτής είναι να ενημερώσουμε και να κινητοποιήσουμε τις γυναίκες που θα τη διαβάσουν και που ήδη υφίστανται ψυχολογική ή και σε σωματική βία μέσα στο σπίτι τους, να δράσουν ανάλογα ακολουθώντας τις συμβουλές της ψυχολόγου για να αποφύγουν τα χειρότερα... Στο τέλος του κειμένου ακούστε το συγκλονιστικό μήνυμα που στέλνει η κα Μαμασούλα προς τις γυναίκες που είναι θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Η ίδια τις προτρέπει να δράσουν άμεσα, χωρίς να χάσουν ούτε ένα λεπτό, για να σώσουν τη ζωή τους, αλλά και των παιδιών τους (αν υπάρχουν!).


«Ένας φόνος στα γλυκά Νερά. Ένας άντρας που δολοφονεί την νεαρή σύζυγό του και σκηνοθετεί ληστεία για να γλιτώσει. Ένα απροστάτευτο μωρό που τοποθετείται πάνω στο σώμα της άψυχης μητέρας για να μην κλαίει και στην συνέχεια περιφέρεται με μωσαϊκό που καλύπτει το προσωπάκι της σε όλες τις εκδηλώσεις, στην αγκαλιά του πατέρα της, που έμελλε να είναι και ο δολοφόνος της μαμάς της. Μια σύντομη περιγραφή των όσων μάθαμε και των όσων είδαμε να συμβαίνουν το διάστημα που ακολούθησε τον βίαιο χαμό της Καρολάιν. Παράνομα μυστικά και μια αρρωστημένη σχέση εξαρχής είναι λίγα από αυτά που μπορεί κανείς να αντιληφθεί.

Και συγκλονιστήκαμε βαθιά. Ταυτιστήκαμε με την άτυχη κοπέλα, με το μωρό της, με την μητέρα της, τον πατέρα της. Απορήσαμε με την απαθή στάση του συζύγου. Οι περισσότεροι σιγοψιθυρίσαμε την πιθανότητα να εμπλέκεται ο ίδιος στην υπόθεση. Θες από ένστικτο, θες από τα εξωλεκτικά σημάδια που έδινε ο ίδιος κάθε φορά που μιλούσε στους δημοσιογράφους ανέκφραστος και σχεδόν προσπαθώντας να κλάψει;

Τι μπορεί να οδηγήσει έναν άνθρωπο όμως να συμπεριφερθεί τόσο απόκοσμα και σατανικά; Τι μπορεί να κάνει έναν πατέρα να προκαλέσει στο παιδί του μια τέτοια απώλεια; Πως μπορείς να αγαπάς το παιδί σου όταν επιλέγεις να το αφήσεις ορφανό; Είναι ψυχασθενής; Έχει σώας τας φρένας;

Πρόκειται για ένα άτομο κοινωνιοπαθή. Είναι μια σχετικά πρόσφατη διαταραχή προσωπικότητας. Ονομάζεται επισήμως αντικοινωνική διαταραχή της προσωπικότητας και επηρεάζει τον τρόπο σκέψης, την αντίληψη και τις σχέσεις του ατόμου με τους ανθρώπους γύρω του. Το άτομο είναι δυσλειτουργικό και φέρεται καταστροφικά, χωρίς να έχει αίσθηση «σωστού» και «λάθους» και συχνά παραβλέποντας τα δικαιώματα, τις επιθυμίες και τα συναισθήματα των άλλων. Τα άτομα με αντικοινωνική διαταραχή της προσωπικότητας έχουν την τάση να χειραγωγούν, να διαπληκτίζονται ή να επιδεικνύουν παντελή αδιαφορία προς τους άλλους. Συχνά παραβαίνουν το νόμο, μπλέκουν σε μπελάδες, όμως ποτέ δεν έχουν ενοχές και δεν μετανιώνουν για τις πράξεις τους. Συχνά λένε ψέματα, φέρονται βίαια ή παρορμητικά και υποκύπτουν σε κατάχρηση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών. Τα χαρακτηριστικά αυτά καθιστούν το άτομο ανίκανο να εκπληρώσει τις ευθύνες και τις υποχρεώσεις του απέναντι σε φίλους, συγγενείς, στη δουλειά η το σχολείο.

Πολλά από τα παραπάνω χαρακτηριστικά δικαιολογούν την συμπεριφορά του δολοφόνου. Εξάλλου μόνο ένας άνθρωπος απόλυτα ψυχρός, νάρκισσος και συναισθηματικά αποστασιοποιημένος θα μπορούσε να τελέσει ένα έγκλημα με αυτόν τον τρόπο. Μόνο ένας τέτοιος άνθρωπος θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το ίδιο του το παιδί ως ασπίδα προστασίας και ως συμβολικό “συνεργό-συνένοχο” στο έγκλημα. Δεν το προστάτευσε ούτε ένα δευτερόλεπτο. Πολλοί απόρησαν με την κίνησή του να βάλει το μωρό πάνω στο σώμα της άψυχης μάνας. Ένα μωρό που σίγουρα θα προσπαθούσε με τα χεράκια του να ξυπνήσει την μητέρα του. Δεν σκέφτηκε καν να το απομακρύνει από το άψυχο σώμα, να το τοποθετήσει έστω στην κούνια του, δεν ένιωσε την παραμικρή μεταμέλεια, ενοχή για αυτό που είχε κάνει. Ίσα ίσα τοποθέτησε την μικρή εκεί καθιστώντας την στα μάτια του ως συνεργό του την νύχτα εκείνη και ασπίδα του τις επόμενες μέρες. Ένα μωρό να περιφέρεται σε κηδείες, νεκροταφεία στα χέρια του πατέρα της νιώθοντας ασφαλής μα ούσα σε τεράστιο κίνδυνο ταυτόχρονα. Άραγε τι θα επέλεγε ο Μπάμπης Αναγνωστόπουλος να συμβεί στην μικρή Λυδία αν ήταν μεγαλύτερη και μπορούσε να καταλάβει τί συνέβαινε; Πολλοί αδαείς μπορεί να υποθέσουν πως η μικρή Λυδία δεν θυμάται. Και όμως η Λυδία είναι και αυτή θύμα ενδοοικογενειακής βίας.

Άραγε να πρόλαβε η μητέρα της να την κάνει να νιώσει ασφαλής; Να ήταν ποτέ σε ήρεμη ψυχολογική κατάσταση ώστε να ασχοληθεί αποκλειστικά και ουσιαστικά μαζί της; Σαφέστατα θα υπάρχει μέσα της η ανάμνηση μιας μητέρας στην οποία δεν θα μπορέσει να δώσει μορφή. Θα υπάρχει αποθηκευμένη σε ένα κουτάκι του μυαλού της μια τεράστια απώλεια που θα ξεπηδά και θα στοιχειώνει τα βράδια της. Θα υπάρχουν συναισθήματα που δεν θα μπορεί να εξηγήσει, θα χρειαστεί αμέριστη συμπαράσταση και βοήθεια για να μπορέσει να επεξεργαστεί όλο αυτό που συνέβει και που κάποτε θα της φανερωθεί φέρνοντας την τρικυμία στην ζωή της. Η μικρή Λυδία θα μεγαλώνει έχοντας στο προσκεφάλι της μια ορολογιακή βόμβα που κάποια στιγμή η οικογένεια της με την βοήθεια ειδικών θα ενεργοποιήσουν, αναγκαστικά. Γιατί κάποια στιγμή, η μικρή Λυδία θα ζητήσει εξηγήσεις. Και τότε θα κληθεί να ερμηνεύσει το μίσος, την κακία, το θάνατο, τον πόνο, το άδικο, τον πατέρα της.

Το μίσος αυτού του ανθρώπου για την Καρολάιν ήταν μεγάλο. Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε τα πραγματικά κίνητρα αυτού του εγκλήματος και για τα οποία θα αποφανθεί η ελληνική δικαιοσύνη. Σίγουρα όμως δεν την αγαπούσε. Όπως δεν αγαπά πραγματικά κανένας άντρας που ασκεί βία στην σύντροφό του. Εκείνο το βράδυ ήταν σαν να ήθελε να την ξεριζώσει για πάντα από την ζωή. Σαν να μην ήθελε να ανήκει σε κανέναν άλλο. Σαν να μην ήθελε να υπήρχε ποτέ. Σκότωσε μέχρι το σκυλί της σαν να ήθελε να σκοτώσει ότι αγαπούσε ή είχε σύνδεση μαζί της. Πρόκειται για το λεγόμενο “overkilling”. Η Λυδία γλίτωσε λόγο ηλικίας και ίσως γιατί την θεωρούσε συνέχεια δικιά του. Αντικείμενό του. Γι αυτό και πάλεψε και επέμεινε τόσο πολύ για την επιμέλεια της. Για να παραμείνει δικιά του, για να τιμωρείται η Καρολάιν συμβολικά ακόμη και μετά το θάνατό της. Να μην βρίσκεται στην ζωή και να μπορεί ταυτόχρονα ο ίδιος να κρατάει στην αγκαλιά του το σπλάχνο της, να την μεγαλώνει χωρίς την ανάμνησή της, να της στερήσει την αλήθεια, να την αφήσει να χαθεί μια για πάντα. Ευτυχώς κάτι τέτοιο δεν το κατάφερε.

Ευτυχώς σχεδόν δυο μήνες μετά το χαμό της μητέρας της, η μικρή Λυδία βρίσκεται με ανθρώπους που θα κρατήσουν ζωντανή την ανάμνηση της μαμάς της για πάντα. Σε ένα περιβάλλον που θα της δώσει αγάπη και τα εφόδια που χρειάζεται για να αντιμετωπίσει όταν έρθει η στιγμή την δυσβάσταχτη αλήθεια.

Η Λυδία και η Καρολάιν είναι κάτι σαν ηρωίδες αρχαίας τραγωδίας. Και πόσες άραγε τέτοιες ηρωίδες βρίσκονται εκεί έξω; Πάντα λέω, πως από κάθε εμπειρία, από κάθε συμβάν που διαδραματίζεται, μπορούμε να εκμαιεύσουμε κάτι θετικό. Το μόνο θετικό που μπορείς να βρεις στο χαμό μιας κοπέλας, είναι να μην υπάρξει επόμενη. Η ενδοοικογενειακή βία είναι πολύ πιο συνηθισμένη από ότι νομίζουμε. Δεν είναι ποτέ δικαιολογημένη και δεν πρέπει να είναι ποτέ ανεκτή. Κανένας άνθρωπος δεν αξίζει την βία και ο θάνατος είναι πάντα ένα παραπάτημα μακριά.

Να μην στέκεσαι, να μην περιμένεις πως θα αλλάξει, να μην ελπίζεις σε κάτι καλύτερο. Απλά να φεύγεις, να πετάς μακριά. Λόγια που θα έλεγε κάποιος και στην Καρολάιν αν είχε μιλησει. Εκείνη όμως δεν πρόλαβε, δεν το επέλεξε. Ας γίνει λοιπόν ο δικός της χαμός ένας φάρος προς όλες τις γυναίκες που βιώνουν παρόμοιες καταστάσεις όχι για να μιλήσουν αλλά για να φύγουν μακριά από κάθε αρρωστημένη σχέση που τις κρατά φυλακισμένες. Πρώτα φύγε και μιλάς μετά. Φύγε γιατί το χρωστάς σε εσένα, το χρωστάς στην κάθε μικρή Λυδία , στην κάθε μια γυναίκα που βιώνει αργούς θανάτους καθημερινά.

Αντίο Καρολάιν, κουράγιο μικρή Λυδία».