Τα βασικά συμπτώματα προκαλούν ενοχλήσεις ή πόνο στο αυτί χωρίς ευρήματα στην ωτοσκόπηση. Τα συνοδά συμπτώματα είναι:

- πονοκέφαλοι,

- μυϊκή ένταση,

- αυχενική δυσκαμψία

Συχνά σχετίζεται με περιόδους στρες ή συναισθηματικής φόρτισης.

Για την διάγνωση της ψυχογενούς ωταλγίας είναι απαραίτητο να αποκλειστούν αρχικά τα οργανικά αίτια όπως: μέση ωτίτιδα, εξωτερική ωτίτιδα, προβλήματα κροταφογναθικής άρθρωσης, νευραλγίες, δόντια κ.λπ.

Ταυτόχρονα θα πρέπει ο ασθενής να υποβληθεί σε ωτοσκόπηση και απεικονίσεις και να αναλυθεί το ψυχοκοινωνικό ιστορικό του. Τελικά η διάγνωση γίνεται με αποκλεισμό (διάγνωση εξ αποκλεισμού).

Όπως εξηγεί ο κ Αρτόπουλος, ο γιατρός θα πρέπει να υποψιαστεί την προέλευση της: «Όταν ο πόνος δεν αντιστοιχεί σε οργανικά ευρήματα, υπάρχουν εναλλαγές στην ένταση του, οι οποίες σχετίζονται με το άγχος και παράλληλα ο ασθενής έχει ιστορικό ψυχικής νόσου ή χρόνιου πόνου σε άλλα σημεία του σώματος χωρίς σαφή αιτία».

Η ψυχογενής ωταλγία κυρίως αντιμετωπίζεται με:

- Σωστή ενημέρωση και καθησυχασμό,

- Ψυχολογική υποστήριξη ή/και παραπομπή σε ψυχολόγο ή ψυχίατρο, με τη χορήγηση, αν χρειάζεται, αγχολυτικών ή αντικαταθλιπτικών φαρμάκων,

- Θεραπεία γνωστικής-συμπεριφορικής προσέγγισης.

Η ψυχογενής ωταλγία, σύμφωνα με στατιστικές μελέτες, εμφανίζεται συχνότερα στις γυναίκες γιατί:

- Ψυχοσωματική έκφραση: Οι γυναίκες έχουν ελαφρώς μεγαλύτερη τάση να σωματοποιούν το άγχος ή την ψυχική δυσφορία (δηλαδή να εκδηλώνουν ψυχικές πιέσεις με σωματικά συμπτώματα).

- Ορμονικές επιδράσεις: Ορμονικές μεταβολές (π.χ. κύκλος, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση) ενδέχεται να αυξάνουν την ευαισθησία στον πόνο ή να ενισχύουν ψυχικές καταστάσεις που οδηγούν σε ψυχογενή συμπτώματα.

- Πιο συχνή αναζήτηση ιατρικής βοήθειας: Οι γυναίκες στατιστικά αναφέρουν πιο συχνά ήπια ή αδιευκρίνιστα συμπτώματα.

«Η ψυχογενής ωταλγία είναι πραγματικό και σημαντικό πρόβλημα υγείας, συχνότερο στις γυναίκες και η αντιμετώπισή του, απαιτεί διεπιστημονική προσέγγιση (ΩΡΛ + Ψυχική Υγεία) και ευαισθησία στη διάγνωση και διαχείρισή της», καταλήγει ο κ Αρτόπουλος.