Βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο, γιατί; Γιατί το ΕΣΠΑ φτάνει στο τέλος, ενώ το Ταμείο Ανάκαμψης το καλοκαίρι τελειώνει. Έρχονται όμως νέα χρηματοδοτικά προγράμματα για όλες τις περιφέρειες. Χρηματοδοτικά προγράμματα για την Περιφέρεια Ηπείρου τα τελευταία χρόνια είναι το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης.

Το ΕΣΠΑ είναι στρατηγικό σχέδιο για οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη με χρονική διάρκεια 2021–2027.

Χρηματοδοτεί, εκτός των άλλων, έργα υποδομής και κοινωνικής ανάπτυξης με πολλούς σκοπούς, ενώ η χρηματοδότηση προέρχεται από ευρωπαϊκά προγράμματα και από εθνικούς πόρους. 13 Περιφερειακά προγράμματα, όσες οι περιφέρειες, χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία για το ΕΣΠΑ Ηπείρου 2021–2027, ο συνολικός προϋπολογισμός δαπάνης είναι 426 εκατομμύρια, εκ των οποίων τα 362 από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα 64 από την κρατική επιχορήγηση.

Στο νέο ΕΣΠΑ 2028–2034 θα υπάρξει ένα μεγάλο πακέτο για τη χώρα μας, και η Ένωση Περιφερειών θα πρέπει, μαζί με την ΚΕΔΕ, να έχουν συνεργασία για να διεκδικήσουν όσο δυνατόν μεγαλύτερη χρηματοδότηση και συνεπώς μεγαλύτερη απορρόφηση, ενώ στην Ήπειρο των πολλών προβλημάτων η διεκδίκηση θα πρέπει να είναι στο μέγιστο δυνατό επίπεδο.

Άρα από τώρα θα πρέπει να γίνει προγραμματισμός, ούτως ώστε να είναι έτοιμη η Περιφέρεια Ηπείρου για τη διεκδίκηση χρηματοδότησης.
Το Ταμείο Ανάκαμψης τώρα λειτούργησε με υψηλές προσδοκίες και κλείνει το καλοκαίρι του 2026.

Όλα τα κονδύλια πρέπει να απορροφηθούν, όπως και οι πληρωμές, και φυσικά να έχει ολοκληρωθεί έως τότε η υλοποίηση των έργων. Παράταση δεν θα υπάρξει, αν και φαίνεται θα επιστραφούν κάποια δις λόγω μη απορρόφησης.

Έργα που θα μείνουν ημιτελή, τι θα γίνει; Θα μεταφερθούν χρήματα από άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα;

Το λέω αυτό γιατί το έργο στα Πηγάδια έχει ένα σεβαστό ποσό από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Νομίζετε ότι θα περατωθεί μέχρι το καλοκαίρι του 2026;

Τι θα γίνει τελικά;

Όταν ανακοινώθηκε το Ταμείο Ανάκαμψης, μερικοί νόμιζαν ότι θα τρώνε με χρυσά κουτάλια.

Τελικά, από ότι φαίνεται, θα υπάρξει στην αγορά μεγάλο πρόβλημα λόγω μη περάτωσης των έργων, άρα όχι χρηματοδότηση, ενδεχομένως και επιστροφή χρημάτων.

Δεν παρεμβαίνω στον προγραμματισμό του Περιφερειάρχη, αλλά θα μπορούσατε να ζητήσετε χρηματοδότηση εφόσον σας ενημέρωσαν ότι, επειδή υπάρχουν χρήματα προς χρηματοδότηση και δεν έχουν απορροφηθεί, Περιφέρειες και Δήμοι να κάνετε προτάσεις ούτως ώστε να πάρετε χρηματοδότηση για νέα έργα.

Π.χ. στην Άρτα είχατε αναγγείλει προεκλογικά να κάνετε 9 κόμβους και είχατε μελέτες, άρα θα μπορούσατε να τους κατασκευάσετε.

Πάντως, το Ταμείο Ανάκαμψης έδινε τη δυνατότητα στις περιφέρειες να χρηματοδοτηθούν ανάλογα με τον πληθυσμό.

Εμείς, αν δεν κάνω λάθος, πήραμε περίπου 35 εκατομμύρια ευρώ, ενώ βάσει πληθυσμού έπρεπε να πάρουμε περίπου 135 εκατομμύρια ευρώ για υποδομές οδικής ασφάλειας και πολιτιστικά έργα.

Γιατί δεν τα διεκδικήσατε;

Από το ΕΣΠΑ, πόσα χρήματα πήγαν σε υποδομές, πόσα σε κοινωνικές αναπτυξιακές παροχές και ποια η κατανομή σε ποσά και έργα για τους 4 νομούς της Ηπείρου;

Για το Ταμείο Ανάκαμψης, πόσα χρήματα διαχειρίστηκε η Περιφέρεια, πώς έγινε η κατανομή και ποια έργα χρηματοδοτήθηκαν για κάθε νομό ξεχωριστά;

Για το Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης (περίπου 175 εκατομμύρια ευρώ) 2026–2030 που πρόσφατα εγκρίθηκε, υπάρχει κάποιος προγραμματισμός;

Η απάντηση του κου Καχριμάνη δεν ήταν ικανοποιητική, ενώ είπε ότι αυτό δεν είναι θέμα για λογοδοσία αλλά για απολογισμό της Περιφερειακής Αρχής, και ανέφερε με αριθμούς μία σειρά από πίνακες της διαχειριστικής αρχής.

Επίσης είπε ότι τόσο το ΕΣΠΑ όσο και το Ταμείο Ανάκαμψης είναι ανταγωνιστικά προγράμματα και εμπλέκονται δημόσιοι φορείς, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης και ιδιώτες.

Υπάρχουν επίσης οριζόντιες δράσεις που αφορούν το σύνολο της Ηπείρου, οι οποίες δεν μπορούν να αποτυπωθούν αναλυτικά.

Οι δράσεις που χρηματοδοτούνται είναι 73 (12 για Άρτα, 10 για Πρέβεζα, 9 για Θεσπρωτία και 17 για Ιωάννινα, ενώ υπάρχουν και κάποιες κοινές 25).

Επίσης υπάρχουν δράσεις από το ΕΚΠΑ, 70 στο σύνολο (12 για Άρτα, 14 για Πρέβεζα, 8 για Θεσπρωτία, 25 για Ιωάννινα και 11 κοινές δράσεις).

Είπε και άλλα πολλά και έκλεισε λέγοντας:

«Εκφράζω ένα προβληματισμό γιατί από το 2029 και μετά δεν ξέρω τι θα γίνει, γιατί οι μεγάλοι αντιδρούν».

Η ανταπάντησή μου ήταν: «Εμείς, κυρία Πρόεδρε, δεν κάνουμε αγγαρεία εδώ μέσα. Φέρνουμε θέματα για επίλυση και για να κάνουμε καλύτερη τη ζωή των πολιτών της Ηπείρου.

Έχουμε φέρει πάνω από 150 θέματα στις συνεδριάσεις λογοδοσίας μέχρι σήμερα. Δεν έχετε πει, σαν Περιφερειακή Αρχή, ότι σε αυτό το θέμα έχετε δίκιο και πρέπει να επιλυθεί.

Ο καθένας ας βγάλει τα συμπεράσματά του».