Ερώτηση προς τους υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, Ανάπτυξης, Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών και Εξωτερικών με θέμα: «Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Mercosur (EMPA) και Προσωρινή Εμπορική Συμφωνία (iTA) – Επιπτώσεις στον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα», κατέθεσαν βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, μεταξύ των οποίων και η βουλευτής Άρτας Όλγα Γεροβασίλη.

Όπως αναφέρουν: «Στις 9.1.2026 το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης προχώρησε σε αποφάσεις που ανοίγουν το δρόμο για την υπογραφή της Συμφωνίας Εταιρικής Σχέσης της ΕΕ με τη Mercosur (EU–Mercosur Partnership Agreement – EMPA) και της Προσωρινής Εμπορικής Συμφωνίας (Interim Trade Agreement – iTA), η οποία αφορά αποκλειστικά στο εμπορικό σκέλος και προβλέπεται να εφαρμοστεί μεταβατικά, με επόμενα στάδια τη συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και τις εθνικές διαδικασίες κύρωσης.

Η iTA προβλέπεται να χρησιμοποιηθεί για μεταβατική εφαρμογή της συμφωνίας. Η εν λόγω συμφωνία παρουσιάζεται ως εμπορική «ευκαιρία».

Ωστόσο, για τον ελληνικό πρωτογενή τομέα και τη μεταποίηση τροφίμων εγείρονται σοβαρές ανησυχίες, όπως η πίεση στο εισόδημα και στις τιμές παραγωγού λόγω αυξημένων εισαγωγών «ευαίσθητων» προϊόντων, βάσει ποσοστώσεων/ποσοτικών ανοιγμάτων που έχουν δημοσιοποιηθεί και αφορούν, μεταξύ άλλων, βόειο κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, αιθανόλη, μέλι και ρύζι.

Επιπλέον ο κίνδυνος αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς η ευρωπαϊκή παραγωγή υποχρεούται να εφαρμόζει αυστηρά πρότυπα (κόστος συμμόρφωσης, ευζωία ζώων, φυτοφάρμακα/αντιβιοτικά όπου εφαρμόζεται, ιχνηλασιμότητα), χωρίς να διασφαλίζεται επαρκώς ότι τα εισαγόμενα προϊόντα θα παράγονται με ισοδύναμους όρους και θα ελέγχονται αποτελεσματικά στα σύνορα».

Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ρωτούν τους υπουργούς:

1. Ποια ήταν η θέση της Ελλάδας στις αποφάσεις της ΕΕ που άνοιξαν τον δρόμο για την EMPA/iTA στις 9.1.2026; Διεκδίκησε η κυβέρνηση ρητές και δεσμευτικές εγγυήσεις για την προστασία των ευαίσθητων κλάδων και του εισοδήματος των παραγωγών; Διεκδίκησε συμμαχίες με άλλες χώρες, π.χ. του Ευρωπαϊκού νότου, των Βαλκανίων για την προστασία κρίσιμων ελληνικών προϊόντων;

2. Έχει εκπονηθεί εθνική εκτίμηση επιπτώσεων για την Ελλάδα, με μετρήσιμα σενάρια (τιμές παραγωγού, απώλειες εισοδήματος, επιπτώσεις στη μεταποίηση και στην απασχόληση) ανά προϊόν και περιφέρεια; Αν όχι, για ποιον λόγο προχωρά η κυβέρνηση χωρίς τεκμηριωμένη ανάλυση για τον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα;

3. Ποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις θέτει η κυβέρνηση ώστε να μην εισάγονται προϊόντα που παράγονται με όρους οι οποίοι δεν επιτρέπονται στους Έλληνες και Ευρωπαίους παραγωγούς; Πώς θα διασφαλιστεί στην πράξη η ισοδυναμία κανόνων και θα αποφευχθεί το καθεστώς «δύο μέτρων και δύο σταθμών»;

4. Ποιο είναι το δεσμευτικό σχέδιο ενίσχυσης των τελωνείων, των κτηνιατρικών και φυτοϋγειονομικών ελέγχων και των εργαστηρίων; Πόσοι έλεγχοι και δειγματοληψίες προβλέπονται, με ποια χρηματοδότηση και ποιο χρονοδιάγραμμα στελέχωσης; Πώς θα αποτραπεί το φαινόμενο «χαλαρών ελέγχων» που τελικά μετακυλίει τον κίνδυνο σε παραγωγούς και καταναλωτές;

5. Δεδομένου ότι στο ενωσιακό πλαίσιο συζητούνται μηχανισμοί παρακολούθησης και διμερών διασφαλίσεων για ευαίσθητα προϊόντα, ποια συγκεκριμένα κατώφλια προτίθεται να θέσει η Ελλάδα (πτώση τιμών, αύξηση εισαγωγών, διατάραξη αγοράς) και ποια διαδικασία θα ακολουθήσει ώστε να απαιτεί άμεσα τη λήψη μέτρων;

6. Ποια ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ εξασφαλίζουν νομικά εκτελεστή προστασία στις αγορές της Mercosur και ποια παραμένουν εκτός; Με ποια κριτήρια έγινε η σχετική επιλογή;

7. Ποια μέτρα σχεδιάζει η κυβέρνηση για τη θωράκιση του εισοδήματος και της ανταγωνιστικότητας (όπως στοχευμένη στήριξη ευαίσθητων κλάδων, ενισχύσεις προσαρμογής, έλεγχοι αθέμιτων πρακτικών στην αλυσίδα αξίας, προώθηση ελληνικών προϊόντων);

8. Πότε και με ποιον τρόπο διαβουλεύτηκε η κυβέρνηση με τους αγροτικούς φορείς πριν από τη λήψη απόφασης στήριξης της συμφωνίας; Παρακαλείσθε να κατατεθούν τα πρακτικά των σχετικών συναντήσεων.

9. Πότε και πώς θα ενημερωθούν οι παραγωγικοί φορείς και η Βουλή ενόψει των επόμενων κρίσιμων ευρωπαϊκών οροσήμων (συναίνεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κύρωση από τη Βουλή);