Το άγχος έχει νόημα. Μολονότι ένα μέρος αυτού του νοήματος μπορεί να είναι καταστρεπτικό, ένα άλλο μέρος μπορεί, επίσης, να γίνει εποικοδομητικό. Η επιβίωσή μας η ίδια είναι το αποτέλεσμα των βημάτων που έγιναν από πολύ παλιά για να αντιμετωπιστεί το άγχος. Αρχικά, ο πρωτόγονος άνθρωπος, όπως είπαν ο Φρόυντ και ο Άντλερ, βίωνε άγχος που τον προειδοποιούσε για την απειλή κατά της ζωής του από τα άγρια ζώα. Το άγχος έπαιζε κύριο ρόλο στην ανάπτυξη της ικανότητας των προγόνων μας να σκέπτονται και να χρησιμοποιούν σύμβολα και εργαλεία για να επεκτείνουν την προστατευτική τους ζώνη.

Και στις μέρες μας, όμως, ακόμη βλέπουμε σαν μέγιστες απειλές τα δόντια και τα νύχια των φυσικών εχθρών, ενώ στην πραγματικότητα είναι σε μεγάλο βαθμό ψυχολογικές και με την ευρύτερη έννοια πνευματικές-δηλαδή έχουν να κάνουν με την απουσία νοήματος. Δεν κινδυνεύουμε να γίνουμε λεία τίγρεων και μαστόδοντων, αλλά να βλαφτεί η αυτοεκτίμησή μας, να εξοστρακιστούμε από την ομάδα μας ή να ηττηθούμε στην μάχη του ανταγωνισμού. Η μορφή του άγχους έχει αλλάξει, αλλά η εμπειρία παραμένει σχετικά η ίδια.

Η αναμέτρηση με το άγχος μπορεί να μας ανακουφίσει από την ανία, να οξύνει την ευαισθησία μας και να εξασφαλίσει την παρουσία της έντασης που είναι αναγκαία για να διατηρηθεί η ανθρώπινη ύπαρξη. Η παρουσία του άγχους υποδεικνύει ζωντάνια. Σαν τον πυρετό, πιστοποιεί ότι γίνεται μάχη μέσα στην προσωπικότητα. Όσο αυτή η μάχη συνεχίζεται, είναι δυνατή μια εποικοδομητική λύση. Όταν δεν υπάρχει πια άγχος, η μάχη έχει λήξει και μπορεί να ακολουθήσει η κατάθλιψη. Να γιατί ο Κίρκεγκωρ υποστήριζε ότι το άγχος είναι ο «καλύτερος δάσκαλος». Έδειξε ότι οποτεδήποτε αναδύεται μια νέα δυνατότητα, το άγχος θα είναι επίσης παρόν. Αυτές οι σκέψεις παραπέμπουν σε ένα ζήτημα που σχεδόν δεν το έχει αγγίξει η σύγχρονη έρευνα -δηλαδή τη σχέση μεταξύ άγχους, αφενός, και δημιουργικότητας, πρωτοτυπίας και ευφυίας, αφετέρου.

Ο Ρόλλο Μέυ κάνει μια ριψοκίνδυνη βουτιά στα βάθη του υπαρξιακού άγχους του σύγχρονου ανθρώπου αναδεικνύοντάς το δύναμη ζωής και δημιουργίας, στο βαθμό που παραμένει άγχος «φυσιολογικό» και δεν οδηγεί τον άνθρωπο στα σκοτάδια των νευρώσεων. Αξιοποιεί ταυτόχρονα με διάκριση την δουλειά των προηγουμένων και των συγχρόνων ερευνητών, αλλά δεν μένει στην θεωρία. Συμπληρώνει την θεωρητική οπτική με την οξυδερκή μελέτη πραγματικών περιπτώσεων, ατόμων λιγότερο ή περισσότερο αγχωμένων λόγω των καταστάσεων του βίου, από διαφορετικά περιβάλλοντα κοινωνικά και οικονομικά, με διαφορετική μόρφωση και διαφορετικές προϋποθέσεις. Είναι σαν να κοιτάζει βαθιά στην ψυχή όλων μας, αφού από το άγχος κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει. Θα έπρεπε άραγε; Είμαστε ακόμη κολλημένοι στην παράλογη πεποίθηση ότι «ψυχική υγεία είναι το να ζει κανείς χωρίς άγχος». Φαίνεται να μην έχουμε επίγνωση ότι η αυταπάτη μιας ζωής χωρίς άγχος αποκαλύπτει μια ριζική παρανόηση της πραγματικότητας.

Ο RolloMay (1909-1994) ήταν ο πιο γνωστός Αμερικανός υπαρξιακός ψυχολόγος, ο οποίος έπαιξε κεντρικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη όσο και στην διάδοση της υπαρξιακής ψυχολογίας. Συχνά αναφέρεται ως «πατέρας της υπαρξιακής ψυχολογίας». Η εκπαιδευτική του οδύσσεια ξεκινάει από το Michigan State University όπου παρακολούθησε κυρίως αγγλική γλώσσα αλλά εκδιώχθηκε λόγω της συμμετοχής του σ’ ένα ριζοσπαστικό φοιτητικό περιοδικό. Συνέχισε στο OberlinCollege από όπου και πήρε το πτυχίο της αγγλικής φιλολογίας. Κατόπιν δίδαξε για τρία χρόνια στην Θεσσαλονίκη στο κολέγιο Ανατόλια, ενώ παράλληλα ταξίδευε και παρακολουθούσε σεμινάρια του Άντλερ στη Βιέννη. Το 1949 ολοκλήρωσε το διδακτορικό του στην ψυχολογία, στο πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Η διδακτική του καριέρα είχε ήδη ξεκινήσει ως μέλος ΔΕΠ στο Ινστιτούτο Ψυχιατρικής, Ψυχολογίας και Ψυχανάλυσης WilliamAlansonWhite (1943). Κατόπιν δίδαξε στο New School for Social Research (1955-1975), αλλά κι ως επισκέπτης καθηγητής στο Harvard, το Yale, το Princeton, καθώς και σε άλλα πανεπιστήμια. Από τον κύκλο του Φρόυντ θεωρούσε ως ιδιοφυΐα και ως σημαντικότερο πρόδρομο της υπαρξιακής ψυχοθεραπείας τον Όττο Ράνκ. Επιρροή άσκησαν πάνω του μεταξύ άλλων ο Κίρκεργκωρ, ο Πάουλ Τίλλιχ και οι σύγχρονοί του υπαρξιστές φιλόσοφοι. Αντιστοίχως με την σειρά του ο Ρόλλο Μέυ επέδρασε βαθιά, εκτός βεβαίως από τον μαθητή του Ίρβιν Γιάλομ, και σε πολλούς άλλους, μεταξύ των οποίων και γνωστοί μας Έλληνες ψυχοθεραπευτές. Πέθανε στα ογδόντα πέντε του χρόνια παρότι σε νεαρή ηλικία προσβλήθηκε από φυματίωση και η υγεία του ήταν πάντοτε εύθραυστη και επισφαλής.