«Η κρίση δεν είναι εξαίρεση. Είναι ο κανόνας. Και ο φόβος, το καύσιμο που κινεί τη μηχανή της συναίνεσης»

Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η κατάσταση εξαίρεσης έχει μετατραπεί σε μόνιμη κατάσταση. Οι κρίσεις – οικονομικές, υγειονομικές, περιβαλλοντικές – δεν εμφανίζονται πλέον ως παρεκκλίσεις από την κανονικότητα, αλλά ως μηχανισμοί αναδιάταξης της εξουσίας. Στο επίκεντρο αυτής της νέας τάξης: ο φόβος. Όχι ως ατομική εμπειρία, αλλά ως πολιτικό εργαλείο.

Ο Thomas Hobbes υπήρξε από τους πρώτους που αναγνώρισαν τον φόβο ως θεμέλιο της πολιτικής εξουσίας. Στο Leviathan (1651), ο φόβος απέναντι στον θάνατο και το χάος ήταν αυτός που οδηγούσε τον άνθρωπο να παραδώσει την ελευθερία του στο Κράτος, ζητώντας προστασία και ασφάλεια. Σήμερα, όμως, ο φόβος δεν παράγει κοινωνικό συμβόλαιο· παράγει παθητικότητα και πειθάρχηση.

Ο Michel Foucault επανέρχεται σε αυτή τη δυναμική από τον 20ό αιώνα και μιλά για τη βιοπολιτική, δηλαδή την εξουσία που οργανώνεται όχι πάνω στη βάση της τιμωρίας, αλλά της παρακολούθησης, της κανονικοποίησης και της διαχείρισης του πληθυσμού. Ο φόβος δεν τιμωρεί· πειθαρχεί. Διαχέεται μέσω θεσμών, ΜΜΕ και τεχνολογικών πλατφορμών, που παράγουν ένα νέο «πανοπτικόν».