Αναρτήθηκε στις:18-09-25 17:13

Η 204η επέτειος της Επαναστάσεως 1821 στα Τζουμέρκα


Γράφει ο Αντώνης Κολιάτσος*


Με Ιερή συγκίνηση, αισθήματα θαυμασμό και εθνικής υπερηφάνειας γιορτάστηκε την Κυριακή (03/08/2025) στο Μοναστήρι Αγίου Γεωργίου Βουργαρελίου, η 204η επέτειος της κήρυξης της επανάστασης 1821 στα Τζουμέρκα και γενικότερα στην Ήπειρο.

Με την κ. Ντίνα Μπαλατσούκα, κορυφαία του χορού, να παρουσιάζει μέσα από σύντομες αναφορές ιστορικά σημεία της εκδήλωσης, τον πλήρη και εμπεριστατωμένο πανηγυρικό της ημέρας από τον Δήμαρχο Κεντρικών Τζουμέρκων κ. Χρ. Χασιάκο και το σπουδαίο θεατρικό δρώμενο που εμπνεύστηκε ο Χρήστος Παπαδόπουλος και σκηνοθέτησε με ιστορική πιστότητα η κ Αφροδίτη Κατσαούνου, οι επίσημοι προσκεκλημένοι και το πλήθος των παρευρισκόμενων απλών πολιτών, εκεί στο προαύλιο του Βουργαρελιώτικου Μοναστηριού, με ανάμεικτα αισθήματα θαυμασμού, εθνικής υπερηφάνειας και έκδηλης συγκίνησης, είχαν την τιμή και τη χαρά, να παρακολουθήσουν τον κ. Δήμαρχο ΚΤ, στον σύντομο αλλά και εμπεριστατωμένο λόγο του:

• Να περιγράφει το γενικότερο επαναστατικό σκηνικό της εποχής, και ειδικότερα της περιοχής της Ηπείρου και να «δει» τη βίαιη ανεξαρτητοποίηση του Αλή Πασά από την υψηλή πύλη, ως ευνοούσα την εξέγερση των Ηπειρωτών πολεμιστών εναντίον των Τούρκων.

• Να μιλάει για τη μεγάλη απόφαση, των ηρώων οπλαρχηγών των: Τζουμέρκων, Ραδοβυζίων, Ασπροποτάμου, Βάλτου, Ξηρομέρου και Σουλίου να κηρύξουν την επανάσταση του 1821 στα Τζουμέρκα, εκεί, στο ιστορικό Μοναστήρι του Βουργαρελίου, όπου πραγματοποιήθηκαν οι δύο προ-επαναστατικές συσκέψεις: Η πρώτη ανάμεσα στον Μάιο και Ιούνιο του 1820, στην οποία οι Τζουμερκιώτες οπλαρχηγοί Γιαννάκης και Μήτρος Κουτελίδας, ο Τσαρακλής, οι Ραδοβυζινοί Γώγος Μπακόλας και Γεωρ. Καραϊσκάκης, ο Σουλιώτης Μάρκος Μπότσαρης, κ.α., όπου αποφάσισαν την κήρυξη της επανάστασης, όταν θα καταρτιζόταν το τελικό σχέδιο. Η δεύτερη (σύσκεψη), που κατά τον συγγραφέα Ν. Παπακώστα, πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 1821 (σ.σ, κατά τον αείμνηστο Δ. Καρατζένη, έγινε στις 15 Μαΐου του 1821), οπότε οι Γώγος Μπακόλας, Γ. Καραϊσκάκης, Μήτρο Κουτελίδας, Ράγκος, Κουτσονίκας, Ίσκος κ.ά, με τις ευλογίες του ηγούμενου Χριστόφορου, ύψωσαν το λάβαρο της επαναστάσεως του 1821 στα Τζουμέρκα και το Ραδοβύζι.

• να αναφέρεται με θαυμασμό στον θρυλικό Γώγο Μπακόλα, που τα χαράματα της 3 ης προς 4 η Αυγούστου 1821 ως άλλος Λεωνίδας, με 100 παλληκάρια και τους άλλους οπλαρχηγούς, που είχαν σπεύσει προς βοήθειά τους (σ.σ, Γέρο-Μπαλωμένος, Μήτρο Κουτελίδας, Ανδρέας Ίσκος,, Γιαννάκης Ράγκος κ.ά.), έκλεισαν για δεύτερη φορά τον αυχένα «Σταυρός Θεοδωριάνων», τις αποκαλούμενες Θερμοπύλες της Ηπείρου στους Τούρκους, εμποδίζοντάς τους να κινηθούν προς ενίσχυση των μαχόμενων Τουρκικών δυνάμεων προς νότο, εναντίον των εκεί επαναστατημένων Ελλήνων.

• Να αναλύει τη, μεγάλη στρατηγική σημασία των μαχών της Πλάκας, του Σταυρού των Θεοδωριάνων του Βουργαρελίου και του Μακρυνόρους, το νικηφόρο αποτέλεσμα των οποίων κάποιοι σοβαροί ιστορικοί ερευνητές θεωρούν ότι έδωσε ζωή στην πνέουσα τα λοίσθια επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα και Πελοπόννησο.

• Και να εκπλαγούν ευχάριστα, εκεί, στο εμβληματικό Μοναστήρι του Άη Γιώργη, την Αγία Λαύρα της Ηπείρου όπως προσφυώς το αποκάλεσε ο Αριστείδης Σχισμένος, από τον ήχο, το φως και την εξαιρετική αναπαράσταση της κήρυξης της επανάστασης 1821 στα Τζουμέρκα.

Επρόκειτο για ένα σπουδαίο εορταστικό δρώμενο, το οποίο, χάρη στη συμβολή των νέων κοριτσιών, και αγοριών του Πολιτιστικού Συλλόγου Βουργαρελίου και του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Αθαμανίας –Αθάμας καθώς και των ανδρών σε ρόλους οπλαρχηγών και των παλικαριών τους δένονταν αρμονικά με την σκηνοθεσία της κ. Κατσαούνου. Ήταν πραγματικά μια εκδήλωση, πρωτόγνωρη για τα εορταστικά χρονικά του Βουργαρελίου, η οποία χάρη και στην αμέριστη συμπαράσταση του Δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων, έκανε τη διαφορά από τις αντίστοιχες των προηγούμενων ετών, ενώ παράλληλα ανεδείκνυε την ανάγκη η σημαντική αυτή εκδήλωση, στο μέλλον, να λάβει πανελλαδική διάσταση.

Πάντως στην επιδοκιμασία της ομιλίας του Δημάρχου κ. Χρ. Χασιάκου από τους παρευρεθέντες, θα πρέπει να συμπεριληφθεί και η καθολική ικανοποίηση που προκάλεσε η κατακλείδα της όπου, εκφράζοντας την πικρία του, γιατί η πολιτεία δεν ξεπλήρωσε ποτέ το χρέος της προς τον ηρωικό αυτόν τόπο, για τους αγώνες, τις θυσίες και τα όσα σημαντικά προσέφεραν οι Ηπειρώτες αγωνιστές στην Επανάσταση του 1821, επεσήμανε ειδικότερα το εθνικώς απαράδεκτο, ότι τα εκδοθέντα ιστορικά βιβλία, τα ομώνυμα σχολικά και πανεπιστημιακά εγχειρίδια ως και τα έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ, ελάχιστα έως καθόλου αναφέρονται στα τόσο μεγάλης σημασίας γεγονότα, αποφεύγοντας συνειδητά να μνημονεύσουν τους ήρωες πρωταγωνιστές τους και τα θαυμαστά επιτεύγματά τους κατά την περίοδο της Επανάστασης στην Ήπειρο και ειδικότερα εκείνης στα Τζουμέρκα.

Και αυτή η παράλειψη οφειλόμενου ιστορικού χρέους συνέβη, παρά το γεγονός ότι το τίμημα σε αίμα, δάκρυα και δάφνες που ο Ηπειρώτικος λαός πλήρωσε και μάλιστα χωρίς καν να σκεφθεί τα συνήθη ανταλλάγματα μιας τέτοιας προσφοράς, όταν, αγωνιζόμενος για την απελευθέρωση της πατρίδας του και της Ελλάδας από τον Τουρκικό ζυγό, οι θυσίες του ήταν συγκριτικά ακριβότερες κάθε άλλων, της υπόλοιπης Ελλάδας.

Όμως εδώ εύλογα αναρωτιέται κανείς εάν αυτή, η εν τοις πράγμασι υφιστάμενη διάκριση, δημιουργείται από κάποια συμπλέγματα εθνικής κατωτερότητας των επιγενόμενων «Αθηνο-ιθυνόντων», μη Ηπειρωτών, τα οποία καταγράφονται στο D.N.A τους.

Εάν οι κατά καιρούς «Αθηνο-εξουσιαστές» ενήργησαν και ενεργούν ιστορικά ανορθόδοξα, κινούμενοι με διάθεση τοπικιστικής ζηλοφθονίας, μη αντέχοντας στη σκέψη ότι, τηρουμένων των αναλογιών, οι ίδιοι, δεν αποτελούν τη γενεαλογική συνέχεια ανθρώπων τόσο μεγάλου αγωνιστικού, οικονομικού, κοινωνικού και φιλοπάτριδος βεληνεκούς, των οποίων η συμβολή στην απελευθέρωση και τη συγκρότηση του νέο- Ελληνικού κράτους, κατά γενική παραδοχή υπήρξε ασύγκριτη, και εθνικά ανεκτίμητη.


Και εάν για κάποιους …προχωρημένους στην κριτική για τις πράξεις και τις παραλείψεις του εθνικά επιλήσμονος κράτους των Αθηνών απέναντι στην Ήπειρο, παραμένει διαχρονική πεποίθηση ότι καμία από τις άλλες περιοχές της Ελλάδας δεν ευτύχησε, όσο η φτωχή και κακοτράχαλη Ήπειρος της εποχής, να είναι… πολύτεκνη μάνα, με παιδιά της:

• Τους τεράστιους Ν. Σκουφά και Εμμανουήλ Ξάνθο, τα δύο από τα τρία ιδρυτικά μέλη της Φιλικής Εταιρίας

• Τους θρυλικούς: Γεώργιο Καραϊσκάκη, Γώγο Μπακόλα, Γιαννάκη και Μήτρο Κουτελίδα, Μάρκο Μπότσαρη, Γιάννη Μακρυγιάνη, Ανδρέα Ίσκο, Γιαννάκη Ράγκο… και τόσους άλλους επώνυμους ήρωες οπλαρχηγούς της επανάστασης του 1821.

• Τους εθνικούς ευεργέτες του διαμετρήματος, των Ζωσιμάδων, του Ευάγγελου και Κων/νου Ζάππα, του Μάνθου και Γεώργιου Ριζάρη, του Μιχαήλ Τοσίτσα, του Γεώργιου Σταύρου κ.ά.

Ωστόσο ο γράφων, οι επίσημοι προσκεκλημένοι μεταξύ των οποίων ο βουλευτής και πρώην υπουργός κ. Γεώργιος Στύλιος, ο Δήμαρχος Γεωργίου Καραϊσκάκη κ. Περικλής Μίγδος, ο περιφερειακός σύμβουλος κ. Ν. Σπύρου, η εκπροσωπούσα τον Δήμο Ν. Σκουφά, Αντιδήμαρχος κ. Μαρία Κοσμά, οι Αντιδήμαρχοι Δήμου Κεντρικών Τζουμέρκων κ.κ. Αντώνης Γαλάνης, Δημήτρης Μπασιούκας, ο κ. Γιώργος Αθανασούλας και Ερασμία Ζαβιτσάνου επικεφαλής της μείζονος και ελάσσονος αντιπολιτεύσεως αντίστοιχα του Δ.Σ Δήμου ΚΕ, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Ενότητας Βουργαρελίου κ. Αλκιβιάδης Κατσάνος, η δημοτική σύμβουλος του Δήμου ΚΤ κ. Βάσω Αλέτρα-Καραβασίλη που κατά γενική παραδοχή ήταν η ψυχή της διοργάνωσης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Κεντρικών Τζουμέρκων, ο γνωστός Παιδίατρος κ. Αντώνης Κοντός, η Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Βουργαρελιωτών Αττικής κ. Λουκία Αντωνίου, η Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Βουργαρελίου κ. Ντίνα Μπαλατσούκα, η Πρόεδρος του Εκπολιτιστικού Συλλόγου Αθαμανίας-Αθάμας κ. Όλγα Τσίρκα, ο αεικίνητος «Παπά-Κίμων» Ψωράκης, ιερέας της εκκλησίας Αγίου Νικολάου Βουργαρελίου, που άνοιξε την εκδήλωση με σύντομο εκκλησιαστικό τελετουργικό, και οι πολλοί παρευρεθέντες, ήταν που εξέφρασαν την απόλυτη ικανοποίηση από την υπόσχεση του Δημάρχου Κ.Τ., κ. Χασιάκου.

Ο οποίος κατά τη διάρκεια της ομιλίας του υποδήλωσε ότι από τον επόμενο χρόνο και στο εξής, η επέτειος θα λάβει πανηγυρικό χαρακτήρα, αφήνοντας να εννοηθεί, παράλληλα, ότι ο Δήμος του οποίου προΐσταται θα μεριμνήσει, αφ’ ενός η σημασία της επετείου να έχει, πλέον, πανελλαδική δημοσιότητα και αφ’ ετέρου για την παρουσία κατ’ αυτήν, ανώτατων πολιτικών και πολιτειακών παραγόντων της ελληνικής πολιτείας.

*e-mail: akoliatsos@gmail.com



img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ