Γράφει ο Αντώνης Κολιάτσος*
“Πριν απ’ τα μάτια μου ήσουν φως
Πριν απ’ τον Έρωτα, Έρωτας
Κι όταν σε πήρε το φιλί – Γυναίκα”
(Οδυσσέας Ελύτης, “Προσανατολισμοί”)
Αν κάποιος έθετε το ερώτημα: ποια εικόνα από όλα τα πράγματα του Κόσμου μπορεί να αξιολογηθεί ως η πρώτη των πρώτων, η απάντηση εύκολα θα ήταν το πρόσωπο της γυναίκας. Όπως εύκολα θα την δικαιολογούσε ανταπαντώντας: γιατί η γυναίκα είναι η κορυφαία εκδήλωση της φύσης και της ζωής.
Αν ζητούνταν να διερευνηθεί ποια είναι η πηγή της «Ομορφιάς» στο στερέωμα της ανθρώπινης ιστορίας, η απάντηση πάλι θα έδειχνε το είδωλο της γυναίκας, γιατί είναι η πεμπτουσία της Καλαισθησίας και της Ωραιότητας…
Και αν για κάποιο λόγο έπρεπε να διασωθεί στη σύγχρονη Κιβωτό, μόνο ένα «είδος» και μια «εικόνα» του Κόσμου τούτου, τότε το γυναικείο πρόσωπο θα ήταν το διασωζόμενο… Άραγε μπορεί, κάποιος κλείνοντας τα μάτια του, της ψυχής και του σώματός του, να σκεφτεί έναν Κόσμο χωρίς το πρόσωπο της γυναίκας; Θα ήταν δυνατό να φανταστεί, χωρίς να τρομάξει, έναν Κόσμο χωρίς τις γυναίκες; Ή μήπως θα αδυνατούσε να το κάνει, με τη σκέψη ότι χωρίς τη γυναίκα χάνεται το γοητευτικό νόημα της Ζωής; Αφού, χωρίς αυτή, θα έλειπε από τη ζωή, αυτό το θεσπέσιο σύνολο ομορφιάς και χάρης… Η τέλεια έλξη… Το καλό γούστο… Ο παθιασμένος Έρωτας της Ζωής.
Παγκόσμια ημέρα της γυναίκας η 8 η Μαρτίου… Αφιερωμένη στη μνήμη των απεργών εργατριών στα υφαντουργεία και στα ραφτάδικα της Νέας Υόρκης στις 8 Μαρτίου 1857, που αγωνίζονταν διεκδικώντας ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς. Βέβαια μπορεί η πρώτη καθιέρωση της Ημέρας της Γυναίκας να πραγματοποιήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 1909 στη Νέα Υόρκη, και να προτάθηκε από τη Διεθνή Διάσκεψη Γυναικών ένα χρόνο αργότερα. Ωστόσο, έπρεπε να κερδίσουν πρώτα το δικαίωμα της ψήφου στη Σοβιετική Ρωσία το 1917, να καθιερωθεί εκεί η 8η Μαρτίου ως εθνική αργία, και να ακολουθήσει ο εορτασμός της ημέρας αυτής, από το διεθνές σοσιαλιστικό κίνημα και τις κομμουνιστικές χώρες, μέχρι την υιοθέτησή της το 1977 από τα Ηνωμένα Έθνη.
Αλλά ποια τα μηνύματα που εκπέμπει η σημαδιακή αυτή γιορτή στα χρόνια που ακολούθησαν την επίσημη πλέον καθιέρωσή της και ποιο είναι το αντίκρισμα που έχουν στην ανά την υφήλιο κοινωνίες;
Κατά το συμβολικό μέρος του εορτασμού της «Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας», η 8η Μαρτίου κάθε χρόνο, ορίζεται ως ημέρα μνήμης των αγώνων του κινήματος για τα δικαιώματα των γυναικών. Ωστόσο ο εν λόγω εορταστικός συμβολισμός, εκ των πραγμάτων «μηνυματοδοτεί ευρύτερα», ώστε να καλύπτει περισσότερες πτυχές της ξεχωριστής και συνάμα εξόχως σύνθετης προσωπικότητας της γυναίκας.
Ημέρα, γιορτής, λοιπόν, η 8 η Μαρτίου: κατά την οποία τιμάται και εκθειάζεται η γυναίκα, για τις αρετές της :από το βλασταράκι, το κοριτσάκι, το κορίτσι, τη δεσποινιδούλα, τη σύντροφο, την ερωμένη, την εργαζόμενη, την ηρωίδα, τη μάνα, μέχρι τη σεβάσμια γιαγιά.
Ημέρα γιορτής, περισυλλογής και παραδειγματισμού, η 8 η Μαρτίου για την επιμονή της να αγωνίζεται υπερασπιζόμενη το δικαίωμα στην ισότητα των δύο φύλων. Αλλά και μια παγκόσμια πρόσκληση για να βαδίσουμε νοερά τη θαυμαστή διαδρομή της, όπως τη χάραξαν τα χρώματα της Φύσης. Και να διαπιστώσουμε ότι σε όλες τις ηλικίες της είναι όμορφη! Σε καμία άσχημη!
Γιατί η γυναίκα είναι ένα σύμβολο αγάπης, αλλά πάνω απ’ όλα είναι ένα σύμβολο ζωής, που δίκαια υμνήθηκε και συνεχίζει να υμνείται από τους ανθρώπους των γραμμάτων και της τέχνης. Γιατί είναι το χαρίεν πλάσμα της φύσης, για να κουβαλά μέσα του τη ζωή και την ελπίδα …. Γιατί είναι το μυαλό που σκέφτεται ένα βήμα παραπέρα, όχι προς το άψυχο και τεχνοκρατικό, μα προς το ανθρώπινο. Γιατί το πρόσωπό της αντικατοπτρίζει όλες εκείνες τις κακοποιημένες ηρωίδες που για το στερεότυπο της «κανονικής» ή «υγιούς» οικογένειας είτε δεν απομακρύνθηκαν από την «κόλαση», είτε βρήκαν τη δύναμη να προχωρήσουν. Γιατί η γυναίκα-σύντροφος είναι ο «βράχος» στον οποίο θα ακουμπήσεις για να νιώσεις την έννοια της σταθερότητας. Γιατί είναι το «στήριγμα» των ανθρώπων που αγαπά. Γιατί είναι η αγκαλιά στην οποία πεθαίνεις να τρυπώσεις για να ζεσταθείς από την παγωνιά που επικρατεί τριγύρω. Γιατί είναι «στα τετραθέμελα του κόσμου τούτου: ψωμί, κρασί, φωτιά, γυναίκα», όπως είπε ο μεγάλος Νίκος Καζαντζάκης, με αφορμή την Παγκόσμια ημέρα της Γυναίκας.
Οι κοινωνίες, ωστόσο, κυριολεκτικά και διαχρονικά κατακλύζονται από άντρες καβγατζήδες, γκρινιάρηδες, μισαλλόδοξους, εξυπνάκηδες, εριστικούς, φαντασμένους, δογματικούς, ξεροκέφαλους, χυδαίους... ενίοτε βασανιστές ή και γυναικοκτόνους.
Αλλά οι γυναίκες τους… περιβόλι. Ξύπνιες, γοητευτικές, τρυφερές, πονηρές, δημιουργικές, ελκυστικές, φίνες, διπλωματικές, αλλά στην πλειονότητά του σωστές. Και οι απόψεις τους σε τίποτα δεν υστερούν από τις δικές μας, των ανδρών, σε ποιότητα και πληρότητα, ακόμη και σε επιστημοσύνη. Απλώς ξέρουν να τις παρουσιάζουν πιο όμορφα και χωρίς να προκαλούν Γι αυτό, ενίοτε αυθόρμητα, τις είπαμε Θεές. Ενώ Θεό δεν χρίσαμε κανέναν από μας τους άνδρες..
Το είχε γράψει πριν ένα αιώνα ο W. B. Yeats(1):«Ας επαινέσουμε το Θεό για την γυναίκα / που χαρίζει όλο της το νου / ένας άντρας δεν θα βρει σε άλλον / φιλία σαν τη δική της / που καλύπτει ό, τι της φέρνει / σαν με την σάρκα και τα οστά της / και δεν μαλώνει με μία σκέψη / επειδή δεν είναι δικιά της.»
Αλήθεια, πόσο πιο σύνθετο πλάσμα είναι η γυναίκα! Πόσες υποστάσεις έχει: μάνα, σύντροφος, επιστήμων, πολιτικός, ερωμένη, φίλη, εταίρα... Ενώ ένας άντρας, σε όλη του τη ζωή ...άντρας.
Το γεγονός και μόνο ότι η Τέχνη του ανθρώπου έχει υμνήσει όσο τίποτα άλλο το πορτρέτο της γυναίκας, σαφώς και δεν είναι ένα από τα στερεότυπα μιας κάποιας ανδροκρατούμενης κοινωνίας, αλλά η νομοτελειακή εξέλιξη της απόλυτης ομορφιάς του γυναικείου προσώπου.
Άλλωστε αν για κάτι μπορούν να θεωρηθούν οι άντρες ως ευνοημένοι της τύχης, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν «απέναντί τους» τη γοητεία της γυναικείας ύπαρξης, ότι γεύονται τη μοναδική αυτή γοητεία, ότι απολαμβάνουν μια αισθητική που ξεχειλίζει και εμπνέει τη ζωή τους, ότι έχουν ένα διαρκές είδωλο του έρωτα και του πάθους.
Δες τε τον αριστουργηματικό τρόπο με τον οποίο ο Αλμπέρ Καμύ παρουσιάζει την ισχυρή επιρροή της, πάνω στο έτερο φύλο, όταν λέει: «Ένας άντρας έχει πάντα δύο χαρακτήρες. Tο δικό του και αυτόν που του δίνει η γυναίκα του» και θα καταλάβετε…
Από το άλλο μέρος, η γυναίκα αν και κυριαρχεί σε συναισθήματα, ευγένεια, τρυφερότητα, συντροφικότητα και την αποκαλούν, «ασθενές φύλο», εύκολα μπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά και ανά πάσα στιγμή τον άντρα. Το λεγόμενο «ισχυρό φύλο.»
Αυτό το ξέρει ο Μπέρναντ Σω όταν λέει: «Αν μία γυναίκα είναι ωραία μιλήστε της για την ομορφιά της. Αν είναι άσχημη, μιλήστε της για την ασχήμια των άλλων γυναικών». Όπως το ήξερε και ο τραγικός Ευριπίδης, όταν εδώ και 2.500 χρόνια «φωνάζει» την άλλη αλήθεια: «Δεν υπάρχει ούτε φρούριο, ούτε χρήμα, ούτε κάτι άλλο τόσο «δύσκολο-φύλακτο» σαν την γυναίκα».
Αλλά και οι παμπάλαιοι άγραφοι νόμοι, που λειτουργούν αυτόματα και αταβιστικά, εξακολουθούν, δυστυχώς, να καθορίζουν τη θέση και τα δικαιώματα της γυναίκας ακόμα και σήμερα. Βασιζόμενοι σε ισχυρές ιδεολογικό-θρησκευτικές επιταγές της ανδροκρατούμενης κοινωνίας, έχουν διαμορφώσει τις κοινωνικές προκαταλήψεις και τα πιστεύω του μέσου ανθρώπου.
Να θυμηθούμε ότι τα μεγάλα θρησκευτικά δόγματα ανέκαθεν προειδοποιούσαν τους άντρες για την ικανότητα των γυναικών στην αποπλάνηση. Παραδείγματα έχουμε πολλά: Τον Σαμψών και τη Δαλιδά, τον Αντώνιο και την Κλεοπάτρα και βέβαια ας μην ξεχνάμε τον Αδάμ και την Εύα.
Έτσι, η γυναικεία σεξουαλικότητα υπήρξε πάντα αντικείμενο για τελετουργίες και απαγορεύσεις (ταμπού) που όριζαν πότε μια γυναίκα μπορεί να κάνει έρωτα και με ποιόν και συμπαρέσυρε τη γενική αντιμετώπιση που της επεφύλασσε το αντρικό γένος.
Είναι αυτά και τόσα άλλα, η γυναίκα… Και το βασικότερο όλων; Όπως σοφά είπε ο Α. Γκολτς(2) «ότι η πραγματική γυναίκα είναι αυτή που περισσότερο ονειρεύεται για να προξενεί ευτυχία, παρά για να γίνει ευτυχισμένη.»
Ωστόσο, στη σημερινή εποχή των εκτροχιασμών, που ο Πολιτισμός υποφέρει, η γυναίκα, αυτή η χαρίεσσα παρέα Ζωής: βιάζεται, εκβιάζεται, παρενοχλείται, κακοποιείται ή και δολοφονείται. Σε ένα μεγάλο αριθμό χωρών του κόσμου, δυστυχώς, υπερτερούν οι δυνάμεις του Κακού εναντίον της γυναίκας. Ο εφιαλτικός αριθμός 13 εκατομμυρίων γυναικών που είναι θύματα βίας κάθε χρόνο στην Ευρώπη, είναι, η χειρότερη εξέλιξη για την ποιότητα του ανθρώπινου Γένους. Σε 155 χώρες, ειδικότερα, η υπάρχουσα νομοθεσία παραβιάζει δικαιώματα, που θεωρούνται αυτονόητα σε άνδρες, έχει θεσμοθετήσει την αδικία και συνθήκες που προκαλούν την οργή.
Ενώ, εάν δει κανείς τις ζωές γυναικών και κοριστών σε αυτές τις χώρες, και ιδιαίτερα τη βία που υφίστανται, θα διαπιστώσει ότι κάθε μέρα που περνά 50.000 κοπέλες παντρεύονται με τη βία.
Στη Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, παραμένουν ο πατέρας, ο αδελφός ή ο σύζυγος αυτοί που έχουν τη κηδεμονία της γυναίκας. Αυτό δείχνει ότι οι γυναίκες είναι άνθρωποι δεύτερης κατηγορίας και όχι ίσες με τους άνδρες. Υπάρχουν και οι εμπόλεμες χώρες, ωστόσο, όπως η Συρία και το Ιράκ όπου τα πράγματα είναι ίδια ή και χειρότερα.
Και το πλέον βάρβαρο… Σε πολλές αφρικανικές χώρες διατηρείται η παράδοση της «κλειτοριδεκτομής», που είναι όχι μόνο επικίνδυνη για την υγεία, αλλά παραβιάζει τον σεξουαλικό αυτοπροσδιορισμό της γυναίκας και περιορίζει μαζικά τη σεξουαλικότητά της.
Βαδίζουμε τον 21 ο αιώνα, όπου πέραν των άλλων, έντονη είναι η παρουσία των γυναικών, και με υψηλές επιδόσεις, και στις επιστήμες (θεωρητικές, ανθρωπιστικές, θετικές κ.ά.) μηδέ της διαστημικής εξαιρουμένης. Το ερώτημα, ωστόσο παραμένει… Αλλά για τι ακριβώς άλλο μάχονται οι γυναίκες; Ασφαλώς για την ισότητα των δύο φύλων, τον εκδημοκρατισμό των χωρών τους, τη συμμετοχή τους στα κοινά, στην πολιτική εξουσία, στην επιχειρηματικότητα και γενικότερα για την ενεργητική παρουσία του στα κέντρα λήψης κρίσιμων αποφάσεων…
Και είναι πολλά, τα λαμπρά αστέρια - γυναίκες, που το ενεργητικό τους δικαιολογεί πλήρως την πιο πάνω σύνθετη διεκδίκηση. Ενώ ένας μεγάλος αριθμός γυναικών που άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους, φιγουράρει στις Δέλτους της ιστορίας των επιστημών. Με πρώτη ίσως την Αλεξανδρινή Υπατία, την Ελληνίδα νεοπλατωνική φιλόσοφο, μαθηματικό και αστρονόμο. Η οποία, Γεννημένη στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 370μ.Χ, κόρη του διάσημου μαθηματικού και φιλοσόφου Θέωνα, υπήρξε γνήσια κληρονόμος και άξια εκπρόσωπος του ακμαιότατου ελληνικού πολιτισμού της χώρας του Νείλου, σε μια εποχή όπου ο χριστιανισμός επέβαλε την πρωτοκαθεδρία του με κάθε μέσο και κάθε τίμημα.
Στην ιστορία των επιστημών, για δέκα πέντε αιώνες, είναι η μοναδική γυναίκα που συναντάμε και η πρώτη που δίδαξε δημόσια τόσο τα μαθηματικά, την αστρονομία, τη φιλοσοφία και τον διαλογισμό, όσο και τον κοσμοπολιτισμό και την εκλέπτυνση, των ηθών και χαρακτήρων, αποτελώντας, η ίδια, το αδιαμφισβήτητο σύμβολο της ισότητας των φύλων, και που τελικά εξ’ αιτίας της μαχητικής παρουσίας της, έγινε μάρτυρας της γνώσης(*).
Από την άλλη ο ΟΗΕ, θέλοντας να αναδείξει το σημαντικό ρόλο της γυναίκας στην επιστήμη, στο μήνυμα για την παγκόσμια ημέρα της, αναφέρει: «Ο κόσμος χρειάζεται την επιστήμη και η επιστήμη τις γυναίκες. Πρέπει να ενθαρρύνουμε και να υποστηρίζουμε τα κορίτσια και τις γυναίκες να αξιοποιούν πλήρως το δυναμικό τους, ως επιστημονικοί ερευνητές και καινοτόμοι […]. Έμπνευση αποτελεί για πολλές γυναίκες που ακολουθούν επιστημονική σταδιοδρομία η πρωτοπόρος επιστήμονας Μαρί Κιουρί, η οποία ήταν η πρώτη γυναίκα που κέρδισε Νόμπελ, το 1903».
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι το γυναικείο κίνημα δικαίως υπερηφανεύεται για τις κατακτήσεις του, εν τούτοις περίεργη γεύση αφήνει κάθε χρόνο αυτή η ημέρα. Γιατί, κακά τα ψέματα, αλλά ο δρόμος μέχρι και η τελευταία γυναίκα να μην πέφτει πια θύμα βίας και διακρίσεων είναι ακόμη μακρύς. Κυρίως σε χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου.
Παρά ταύτα ο σεβασμός, η εκτίμηση και η συμπαράσταση του έτερου φύλου, στον αγώνα των γυναικών πρέπει να παρέχονται άνευ ετέρου.
Ενός λεπτού σιγή, θα λέγαμε, εις ένδειξη σεβασμού προς τις γυναίκες του χθες αλλά και τις γυναίκες του σήμερα. Αγάπη και αρωγή, θα προτρέπαμε, προς όλες εκείνες τις γυναίκες που σηκώνουν καθημερινά το ανάστημά τους απέναντι στον ισχυρό και τον καταπιεστή. Στη μισθωτή γυναίκα, στην αυτοαπασχολούμενη, στην άνεργη, στη γυναίκα της υπαίθρου, στη γυναίκα χαμηλοσυνταξιούχο, στη νοικοκυρά.
Ενός λεπτού σιγή, στις μητέρες που μεγαλώνουν μόνες τα παιδιά τους, στις μητέρες που παλεύουν για τα προς το ζην, σε εκείνες, που μαζί με τους συντρόφους τους μεγαλώνουν εκείνα τα ωραία παιδιά του αύριο, που τα μαθαίνουν να αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο, να υποστηρίζουν το δίκιο και να καταδικάζουν το άδικο, να στέκονται πλάι στον αδύναμο και τους υπενθυμίζουν καθημερινά ότι χωρίς τον άνθρωπο δεν είμαστε… τίποτε.
Τιμή και θαυμασμός στη γυναίκα γιατρό και στη γυναίκα νοσηλεύτρια που σε αυτή τη συγκυρία οι παροχές υγείας στους ασθενέστερους περιορίζονται, που ακόμη παλεύουν καθημερινά στα νοσοκομεία περιθάλποντας τα θύματα του κορωνοϊού ξεπερνώντας τις αδυναμίες του ΕΣΥ και του ελλειμματικού γενικότερα κράτους πρόνοιας Σε εκείνες τις γυναίκες που αγωνίζονται για το δικαίωμα: στην εργασία με πλήρη εργασιακά - ασφαλιστικά δικαιώματα, στη μόρφωση, στην υγεία, στον πολιτισμό, στη στέγαση, στον ελεύθερο και ποιοτικό χρόνο, στην ανιδιοτελή αγάπη και στον έρωτα, στη δημιουργία οικογένειας, στη μητρότητα, στην ίδια τη ζωή.
Ενός λεπτού σιγή και ευχή, για τη μελέτη εκείνου του εκπληκτικού ποιήματος του Τζέιμς Οπενχάιμ(**) με τίτλο «Bread and Roses», αφιερωμένο στις «γυναίκες της Δύσης», που ακόμη και σήμερα, τον 21ο αιώνα, είναι πιο επίκαιρο από ποτέ, για να μας θυμίζει πάντα πως δεν έχουμε τίποτα να χάσουμε, παρά μόνο τις αλυσίδες μας:
«Βαδίζοντας στη διαδήλωση – είναι όμορφη η μέρα
Για τους ανθρώπους που μας ακούν να απαιτούμε:
Ψωμί και τριαντάφυλλα! Ψωμί και τριαντάφυλλα!
Τα σκοτεινά μαγεριά, οι γκρίζες αποθήκες
των κλωστοϋφαντουργείων,
λούζονται με τη λάμψη ενός αναπάντεχα
ανατέλλοντος ήλιου.
Βαδίζοντας στη διαδήλωση, παλεύουμε
και για τους άντρες εργάτες,
Γιατί τους γέννησαν γυναίκες,
και μεις γινόμαστε τώρα οι μάνες τους.
Ποτέ πια οι ζωές μας ένας μόχθος,
από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο.
Βαδίζοντας στη διαδήλωση, φέρνουμε τις υπέροχες ημέρες,
Ο ξεσηκωμός μας, ξεσηκωμός του Ανθρώπου.
Ποτέ πια σκλάβοι και αφέντες,
ποτέ πια οι πολλοί να ταΐζουν τον ένα,
Όλοι να απολαμβάνουμε τα αγαθά της ζωής:
Ψωμί και τριαντάφυλλα, ψωμί και τριαντάφυλλα».
**************
(*)Η Αλεξανδρινή φιλόσοφος βασανίστηκε και δολοφονήθηκε από φανατικούς Xριστιανούς, στις 8 Μαρτίου του 415 μ.Χ., Κατά τον Σωκράτη τον Σχολαστικό, η ελληνίδα στην καταγωγή φιλόσοφος έπεσε θύμα τω τότε πολιτικών ανταγωνισμών, καθώς κατηγορήθηκε αβάσιμα ότι έστρεφε τον Έπαρχο Αλεξάνδρειας Ορέστη εναντίον των χριστιανών. Σύμφωνα με τον Σχολαστικό την Υπατία απήγαγαν βιαίως περί τους 500 φανατισμένοι χριστιανοί με επικεφαλής τον κληρικό Πέτρο και συνοδεία του όχλου τη μετέφεραν σε μια εκκλησία, όπου την έγδυσαν και την έγδαραν ζωντανή. Όταν πέθανε, διαμέλισαν το σώμα της και έριξαν κάθε μέλος στη φωτιά...
(**)Ο Τζέιμς Όπενχαϊμ (James Openheim, 1882–1932) ήταν Αμερικανός ποιητής και μυθιστοριογράφος. Το σλόγκαν «Ψωμί και τριαντάφυλλα» (“Bread and roses”) συνδέθηκε με την απεργία των βαμβακεργατριών στο Lawrence της Μασαχουσέτης, το 1912. Ο Όπενχαϊμ έγραψε το ομώνυμο ποίημα, αφιερωμένο σε αυτή την απεργία και στον αγώνα των γυναικών.
_____________________________________________
(1) Ο Ουίλιαμ Μπάτλερ Γέιτς (αγγλ. William Butler Yeats) (13 Ιουνίου 1865, Δουβλίνο - 28 Ιανουαρίου1939, Γαλλία), γιος του Ιρλανδού ζωγράφου Τζον Μπάτλερ Γέιτς, θεωρείται ένας από τους κορυφαίους αγγλόφωνους ποιητές του 20ού αιώνα.
(2) Άλμπερτ Γκραφ φον ντερ Γκολτς ήταν Γερμανός συνταγματάρχης, ο οποίος παρασημοφορήθηκε με την ανώτερη διάκριση του Σταυρού των Ιπποτών του Σιδηρού Σταυρού με Φύλλα Δρυός και σκοτώθηκε κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
*email: akoliatsos@gmail.com
Στο 3% ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη τον Απρίλιο – Άνοδος στο 4,6% στην Ελλάδα
CRM: Ψηφιακή Δικαιοσύνη και Government Cloud διαμορφώνουν το νέο πρόσωπο του Δημοσίου
HELLENiQ ENERGY: Επενδύει στη νέα γενιά με το θερινό Πρόγραμμα πρακτικής άσκησης «Empowering Interns»
Σημαντικές διακρίσεις για σχολεία της Άρτας στον τελικό του Πανελλήνιου Διαγωνισμού STEM 2026
Συνέντευξη της Ζέτας Κουντούρη στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη
1η Πανελλαδική Ημερίδα Διευθυντών/-τριών Εργαστηριακών Κέντρων στο Επιμελητήριο Άρτας
