Την Κυριακή 24 Φεβρουαρίου 2019 στα Ιωάννινα, στο Ξενοδοχείο Du Lac, στις 11.30 π.μ. η Ένωση Φίλων και Πασχόντων με Σκλήρυνση Κατά Πλάκας Β.Δ. Ελλάδας, (2651093521, 6976815905), διοργάνωσε Επιστημονική Εκδήλωση με τίτλο «Σ.Κ.Π., Μύθος και Πραγματικότητα».

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν εκπρόσωποι της Μητρόπολης Ιωαννίνων ο Πατήρ Ιωήλ, του Περιφερειάρχη Ηπείρου, κα Μητροκώστα Γιούλη, του Δημάρχου Δήμου Ιωαννιτών κα Μπακόλα Ντίνα η Αντιδήμαρχος Μέγα Βάσω και η Διευθύντρια της Πρόνοιας κα Ζηκίδου - Ντάση Καλλιρρόη, δηλώνοντας ότι στηρίζουν τις προσπάθειες της Ένωσης.

Στην ημερίδα προέδρευσε η κα Σοφία Μαρκούλα, Επιμελητής Α΄ της Νευρολογικής Κλινικής του ΠΓΝΙ, Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μίλησαν οι κ.κ. Ευάγγελος Κούτλας, Νευρολόγος στη Θεσσαλονίκη, για τις «Νεώτερες Εξελίξεις στη Σ.Κ.Π. μετά το παγκόσμιο συνέδριο στο Βερολίνο» και ο Γρηγόριος Νάσιος, Νευρολόγος, Αναπληρωτής Καθηγητής του Τμήματος Λογοθεραπείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.

Ο κ. Νάσιος ανέπτυξε το θέμα «Γνωστικές διαταραχές, κοινωνική νόηση και ποιότητα ζωής στην πολλαπλή σκλήρυνση».

Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ) είναι μια αυτοάνοση, απομυελινωτική, φλεγμονώδης και νευροεκφυλιστική νόσος που προσβάλλει τη λευκή και τη φαιά ουσία του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού νέων, συνήθως, ανθρώπων. Διαδράμει για χρόνια, συχνά αρχικά με περιόδους εξάρσεων και υφέσεων, ή/και μια προϊούσα, πορεία με αποτέλεσμα τη συσσώρευση σε βάθος χρόνου δυσλειτουργιών και αναπηριών, κινητικών, νοητικών και ψυχικών.

Ο εγκέφαλος μας παρέχει την δυνατότητα να αλληλεπιδρούμε με το περιβάλλον όχι μόνο μέσω κινητικών, αλλά κυρίως μέσω νοητικών (γνωστικών) και «ψυχικών» λειτουργιών που διαμορφώνουν τη συμπεριφορά. Το σύνολο αυτών των λειτουργιών διαμορφώνουν το «νοητικό δυναμικό» κάθε ανθρώπου. Τέτοιες λειτουργίες είναι η συγκέντρωση και η προσοχή, η ταχύτητα επεξεργασίας των πληροφοριών, η μάθηση και η μνήμη, ο προσανατολισμός και οι οπτικοχωρικές λειτουργίες, οι εκτελεστικές/επιτελικές λειτουργίες (λήψη αποφάσεων, επίλυση προβλημάτων, κρίση, πρωτοβουλίες, κίνητρα), ο λόγος και το συναίσθημα. Η νόσος επηρεάζει τις γνωστικές λειτουργίες των πιο πολλών ασθενών, συχνά από την πρώιμη, ακόμη και την υποκλινική της περίοδο. Ο επηρεασμός αυτός είναι τις πιο πολλές φορές δυσδιάκριτος και γι’ αυτό δυσδιάγνωστος. Ένας σημαντικός λόγος που οι γνωστικές διαταραχές στην ΠΣ είναι συχνά δυσδιάκριτες είναι η λειτουργική αναδιοργάνωση των εγκεφάλων των ασθενών που αντιρροπεί την βλάβη των ιστών και “κρύβει” τα ελλείμματα, συνεπικουρούμενη από το νεαρό της ηλικίας και το νοητικό απόθεμα.

Οι γνωστικές δυσκολίες ή διαταραχές αποτελούν ένα από τα ανθεκτικότερα στο χειρισμό συμπτώματα της ΣΚΠ προκαλώντας σημαντική αναπηρία, με επιπτώσεις στην καθημερινή λειτουργικότητα, απώλεια της εργασίας και ποιότητα ζωής. Συχνά αναγκάζουν τον ασθενή να έχει μειωμένη συμμετοχή σε διάφορες καθημερινές δραστηριότητες, να μη μπορεί να διατηρήσει το επάγγελμά του, να φθάνει πιο εύκολα στο διαζύγιο και να δυσκολεύεται στις διαπροσωπικές του σχέσεις. Μια σημαντική, όσο και υποεκτιμούμενη δυσκολία αφορά την κοινωνική νόηση των ασθενών. Κοινωνική νόηση εννοείται το σύνολο νευρογνωστικών διεργασιών που αποτελούν το υπόστρωμα της ικανότητας των ανθρώπων να προσλαμβάνουν, επεξεργάζονται, επεξηγούν, ανακαλούν και εφαρμόζουν πληροφορίες για τον εαυτό τους και τον κοινωνικό περίγυρο.

Η σημασία του υψηλού νοητικού αποθέματος είναι μεγάλη. Έρευνες κατέδειξαν πως υψηλότερα επίπεδα νοητικού αποθέματος συσχετίζονταν με καλύτερες γνωστικές επιδόσεις και έχει προταθεί ως αναγκαία η πρώιμη αξιολόγηση των ασθενών για τις νοητικές λειτουργίες ώστε να είναι εφικτή η όσο το δυνατόν πιο έγκαιρη έναρξη παρεμβάσεων με στόχο την ενίσχυση του νοητικού αποθέματος.

Αν και τα διαθέσιμα φάρμακα (παλιότερα και πιο σύγχρονα) μπορούν δυνητικά να επηρεάσουν θετικά τις γνωστικές λειτουργίες του ασθενή, δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα αδιάσειστα στοιχεία για κλινικά σημαντική βελτίωση των γνωστικών διαταραχών με γενίκευση στην καθημερινή λειτουργικότητα των ασθενών. Ωστόσο, πρόσφατες νευροψυχολογικές μελέτες έχουν αναδείξει την σημαντική συνεισφορά μη φαρμακευτικών νευροσυμπεριφορικών προσεγγίσεων στην αντιμετώπιση των γνωστικών διαταραχών με παρεμβάσεις που είναι γνωστές ως γνωστική νευροαποκατάσταση. Οι προσεγγίσεις γνωστικής νευροαποκατάστασης χρησιμοποιούν λειτουργικές τεχνικές ενδυνάμωσης και επανεκπαίδευσης των γνωστικών λειτουργιών, ενισχύοντας την ενδογενή ευπλαστότητα του εγκεφάλου και κατ’ επέκταση τις γνωστικές διαταραχές. Οι παρεμβάσεις αυτές επιτυγχάνονται με την χρήση έντυπου υλικού και ειδικού λογισμικού σε ηλεκτρονικό υπολογιστή (π.x., με το πρόγραμμα RehaCom). Περαιτέρω, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις από σύγχρονες διεθνή μελέτες ότι ασθενείς με ΣΚΠ που συμμετείχαν σε π
αρεμβάσεις γνωστικής νευροoαποκατάστασης, παρουσίασαν σημαντική βελτίωση στις γνωστικές λειτουργίες που είχαν επανεκπαιδευτεί. Τα θετικά αποτελέσματα διατηρήθηκαν μέχρι και δυο χρόνια μετά την παρέμβαση.

Συμπερασματικά αυτό που έχει μεγάλη αξία είναι οι ασθενείς να υιοθετήσουν ένα πιο υγιεινό τρόπο ζωής, να ασχολούνται με δραστηριότητες νοητικής ενδυνάμωσης, σωματική άσκηση, να αποφεύγουν καταχρήσεις (κάπνισμα, αλκοόλ), να αντιμετωπίζουν άλλα προβλήματα υγείας, ιδίως αυτά που επηρεάζουν την υγεία των αγγείων (υπέρταση, διαβήτης, παχυσαρκία) και όσοι χρειάζονται να συμμετέχουν σε δομημένα προγράμματα γνωστικής αποκατάστασης. Τέλος, αλλά όχι λιγότερο σημαντικό, πρέπει να παρεμβαίνουμε έγκαιρα με νοσοτροποιητικές θεραπείες, ώστε να αντιμετωπίζουμε τη νόσο όσο το δυνατόν πιο αποτελεσματικά.