Αναρτήθηκε στις:11-11-16 11:45

Συνέντευξη του Γιάννη Ζελιαναίου στον Ελπιδοφόρο Ιντζέμπελη


Υπάρχουν άνθρωποι που καταπιέζουν την καρδιά τους μια ολόκληρη ζωή και ζουν μέσα στην προσωπική τους εγκατάλειψη και στους συμβιβασμούς

ΕΡ. Ποιοι ποιητές σας επηρέασαν;
ΑΠ. Σίγουρα οι Αμερικανοί της δεκαετίας του ’50, σίγουρα η προσωπική μου Αγία Γαλλική τριάδα, Βιγιόν, Ρεμπώ και Μπωντλαίρ και απολύτως σίγουρα οι Θωμάς Γκόρπας και Νίκος Καρούζος από Ελλάδα. Ο κατάλογος βέβαια είναι ατελείωτος αλλά αυτοί είναι οι κεντρικοί πυρήνες.

ΕΡ. Πότε ξεκίνησε το ταξίδι σας στην συγγραφή;
ΑΠ. Ένα χρόνο αφότου είχα τελειώσει το σχολείο κι ένα πρωί στην κουζίνα του πατρικού μου στην Καλλιθέα χωρίς καμία προειδοποίηση. Απλά ξεκίνησα να γράφω. Είχαν προηγηθεί ατελείωτες νύχτες ανάγνωσης ποιημάτων, μυθιστορημάτων και διηγημάτων σημαντικών συγγραφέων και ποιητών. Και το ξανά τονίζω, όλα αυτά μετά το σχολείο και χωρίς καμία προειδοποίηση. Ήμουν πολύ κακός μαθητής κι έδειχνα απέχθεια προς το διάβασμα. Το μόνο που μου έχει μείνει από το σχολείο είναι το ποίημα του Νίκου Ποριώτη, «Ο Κύριος Κανείς».

ΕΡ. Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθούν οι δυο ποιητικές σας συλλογές μέσα στο έτος 2015;
ΑΠ. Καινούργια ποιητική συλλογή είναι το «Μακάριοι οι Σκύλοι του Οινοπνεύματος». «Ο Διάβολος πάνω σε Στρατσόχαρτο», είναι επανέκδοση μιας και είχε κυκλοφορήσει το 2009 από τις εκδόσεις Ενδυμίων. Εξαντλήθηκε και το ξανατυπώσαμε μιας και μου το ζητούσαν πολλοί εκεί έξω. Η αφορμή για να βγάλεις ένα βιβλίο είναι όταν έχει κλείσει ένας κύκλος μέσα σου, τουλάχιστον έτσι λειτουργώ εγώ. Οι «Μακάριοι» έκλεισαν τον δικό τους κύκλο δύο χρόνια αφού έφυγα από την Ελλάδα και μετακόμισα στη Κύπρο, (μιλάμε για το 2012). Έφτασα σε ένα σημείο που έπρεπε να κλείσω προσωπικούς λογαριασμούς και το έκανα σε μια πολύ δύσκολη περίοδο της ζωής μου. Κάθε που κλείνω κι ένα λογαριασμό βγάζω κι ένα βιβλίο. Δεν ξέρω πως ακούγεται αυτό ούτε και με πολυενδιαφέρει μιας κι από τότε που έπιασα στυλό στο χέρι μου πάντα το σώμα γράφει.

ΕΡ. Γράφετε « Σε κάθε παράθυρο του σπιτιού μας, υπάρχει κι ένα φανάρι για τον εχθρό μας». Και όμως ποτέ άλλοτε οι άνθρωποι ζούσαν τόσο κοντά και οι καρδιές τους τόσο μακριά;
ΑΠ. Υπάρχουν άνθρωποι που καταπιέζουν την καρδιά τους μια ολόκληρη ζωή και ζουν μέσα στην προσωπική τους εγκατάλειψη και στους συμβιβασμούς. Υποφέρουν αέναα μέσα σε μια σύγκρουση αδυνατώντας κι αποφεύγοντας να δουν το φανάρι του εχθρού τους. Ο εχθρός είναι πάντοτε ο άλλος που κρύβεται μέσα μας κι αυτό είναι μια πάλη που πρέπει να την δώσεις, δεν γίνεται να αναβάλεις τα πράγματα. Ελάχιστους ανθρώπους γνώρισα στη ζωή μου που πάλεψαν πραγματικά κι όταν το έκαναν μέτρησαν νίκες και απώλειες. Το ζήτημα όμως είναι ότι το έκαναν και δεν τρύπωσαν στο βολεμένο κονάκι τους. Ξέρετε μια από τις ατάκες που με ακολουθεί συνέχεια είναι εκείνη που είχε πει ο πρωταγωνιστής μιας ταινίας: «Κόλαση είναι όταν έπρεπε να φύγεις και δεν το έκανες». Κάπως έτσι είναι τα πράγματα όταν φτάνουμε στα άκρα.

ΕΡ. Γράφετε «Κάτσε και σκέψου τελικά πόσοι άνθρωποι βάδισαν στη λάθος πλευρά». Μα από το λάθος δεν θα μάθουμε στη ζωή το σωστό δρόμο;
ΑΠ. Δεν γνωρίζω και πολλούς που να έμαθαν από τα λάθη τους και γνωρίζω ακόμα λιγότερους που να διάλεξαν πλευρά. Διότι το ζήτημα είναι να διαλέξεις πλευρά. Σε μια εποχή που η «κωλοτούμπα» πάει σύννεφο και λίγοι έχουν τα κότσια να πούνε όχι σε πολλά πράγματα που είτε τους συμφέρουν είτε όχι, εγώ είμαι με εκείνους που διαλέγουν τη λάθος πλευρά κι ας φάνε το κεφάλι τους. Δεν υπάρχει σωστός ή λάθος δρόμος εκτός αν είσαι φασίστας, πολιτικός ή οποιοδήποτε άλλο κάθαρμα. Η λίστα μπορεί να συνεχιστεί για σελίδες.

ΕΡ. Στην εποχή μας με τα τόσα προβλήματα μπορεί ακόμη η ποίηση να μας βοηθήσει να ανεβούμε λίγο ψηλότερα;
ΑΠ. Αυτός που γράφει, γράφει για τους δικούς του λόγους. Αυτός που διαβάζει, διαβάζει για να ταυτιστεί, να δραπετεύσει, να ομοιωθεί, να ξεφύγει απ’ τη σαπιόκολλα της καθημερινότητας, να ανεβεί ψηλότερα όπως λέτε, να κατεβεί χαμηλότερα θα προσθέσω, να απολαύσει γενικότερα την διαδρομή της ρούγας που λέγεται ποίηση. Γνωρίζω παιδιά που ένα ποίημα τους έβγαλε από ένα αδιέξοδο, τους έκανε να σκεφτούν πιο καθαρά, να προχωρήσουν, να κρατήσουν, να γνωρίσουν κάτι άλλο φωτεινότερο ή σκοτεινότερο. Η ανύψωση για τον καθένα λειτουργεί διαφορετικά, το ίδιο και η κάθοδος. Η ποίηση όμως συναισθηματικά μπορεί να βοηθήσει όπως και η μουσική και διάφορες άλλες τέχνες.

ΕΡ. Έχετε διαγράψει μια πορεία όχι μόνο μέσα από την ποίηση αλλά και τη ραδιοφωνική παραγωγή με μουσικές εκπομπές. Πώς τα συνδυάσατε αυτά τα δυο;
ΑΠ. Ραδιοφωνικά υπάρχω τα τελευταία τρία χρόνια μέσω του Clipart Radio και κάθε Κυριακή 00:00 με 02:00 τα μεσάνυχτα. Η εκπομπή ονομάζεται «Ρώτα τον Άνεμο», ένα τίτλος δάνειο από το ομότιτλο βιβλίο του Τζον Φάντε, και συνδυάζει την μουσική με την ποίηση. Απαγγελίες ποιημάτων μαζί με μεταμεσονύχτιες μουσικές, αφιερώματα μελοποιημένων ποιημάτων και εκπομπές αφιερωμένες σε κάποιον ποιητή ή συγγραφέα καθώς και πολλά άλλα σε σχέση με τις δυο αυτές τέχνες. Βασικό μέλημά μου είναι να ακουστούν τραγούδια και ποιήματα εκεί έξω που σπάνια προβάλλονται.

ΕΡ. Ποιες είναι οι εκδόσεις Straw Dogs; Ποιες άλλες δραστηριότητες κάνουν;
ΑΠ. Οι εκδόσεις Straw Dogs ξεκίνησαν εδώ και 4 χρόνια στην Λευκωσία όπου μαζί με την μεταφράστρια Γιώτα Παναγιώτου αποφασίσαμε να φτιάξουμε ένα περιοδικό τέχνης που θα ασχολείται αφιερωματικά με την ποίηση, την πεζογραφία, τα εικαστικά, τη φωτογραφία, τα κόμικ, τον κινηματογράφο, την μουσική καθώς και με το αρχείο Κύπρου. Έχουμε κυκλοφορήσει 5 τεύχη και αρχές του 2017 θα βγει το 6ο που στις σελίδες του θα κυριαρχεί η μετάφραση δυο ολόκληρων βιβλίων που μεταφράζονται για πρώτη φορά στα ελληνικά. Δεν θέλω να δώσω περισσότερες πληροφορίες… όταν φτάσει η ώρα. Παράλληλα συνεργαζόμαστε με το site της Bibliotheque όπου έχουμε τις δικές μας κατηγορίες, προτείνοντας ποιήματα και πεζά στους αναγνώστες. Τα περισσότερα εμφανίζονται για πρώτη φορά στο διαδίκτυο και στο site της Bibliotheque προερχόμενα μέσα από το προσωπικό μας αρχείο. Έχουμε κάνει παρουσιάσεις κι εκδηλώσεις παγκύπρια ενώ στην Ελλάδα έχουμε επίσης παρουσιαστεί σε πολλές πόλεις από τις Σέρρες μέχρι το Ναύπλιο. Τα δυο τελευταία χρόνια ξεκινήσαμε και την έκδοση ποιητικών συλλογών με τα νέα βιβλία των Στέλιο Ροΐδη, Λουκά Λιάκου και Αντρέα Τσιάκου ενώ υπάρχουν στα σκαριά και στα σχέδια δυο μεταφραστικά καθώς κι ένα βιβλίο με θέμα τη μουσική. Η επιλογή του τι εκδίδουμε είναι καθαρά ζήτημα προσωπικών μας κριτηρίων και γούστου γι’ αυτό κι έχουμε απορρίψει πολλά βιβλία που μετέπειτα κυκλοφόρησαν εκεί έξω.

ΕΡ. Πώς ξεκίνησε η ιδέα του περιοδικού; Πώς σας αντιμετώπισε ο πνευματικός κόσμος της Κύπρου;
ΑΠ. Ήταν μια ιδέα χρόνων που ξεκίνησε με κάποιους φίλους πολλά χρόνια πριν στην Ελλάδα αλλά ποτέ δεν έγινε. Με το που έφτασα στην Κύπρο το συζήτησα με την Γιώτα Παναγιώτου και αποφασίσαμε από κοινού να το ξεκινήσουμε. Η λογική του ήταν αυτή που σας περιέγραψα στην προηγούμενη ερώτηση. Σε κάθε τεύχος ανεβαίνει ο πήχης, συνεργάτες έρχονται και φεύγουν, αλλά η βασική του ραχοκοκαλιά μένει η ίδια.
Ο πνευματικός κόσμος από την άλλη χωρίζεται σε αυτούς που σε σνομπάρουν, αυτούς που σε στηρίζουν, αυτούς που ψάχνονται με φρέσκα πράγματα, εκείνους που είναι καθηλωμένοι στις πανεπιστημιακές τους καρέκλες και σε λοιπούς που τρέχουν σαν μαϊντανοί πίσω απ’ το οτιδήποτε «πνευματικό» συμβαίνει. Υπάρχουν άνθρωποι που μας στηρίζουν και άνθρωποι που μας αγνοούν επιδεικτικά. Τους δεύτερους τους ξέρουμε και τους επιστρέφουμε το νόμισμα.

ΕΡ. Πριν λίγα χρόνια η ποίηση ή τα βιβλία εκδίδονταν μόνο σε έντυπη μορφή. Σήμερα που υπάρχουν οικονομικά προβλήματα, δεν θα μπορούσε το Ίντερνετ να αποτελέσει μία διέξοδο ή μια κατάθεση ψυχής για τους στίχους των νέων που γράφουν ποίηση;
ΑΠ. Και αποτελεί και είναι διέξοδος καθώς είναι το κυρίαρχο μέσο. Ιστολόγια, ιστότοποι που μπορείς να εκδώσεις ηλεκτρονικά και με isbn πια την συλλογή σου, links όπου διαβάζονται και «κατεβαίνουν» βιβλία, ποίηση σε τρία απλά κλικ. Ο καθείς σήμερα μπορεί να ποστάρει όπου θέλει κι ότι θέλει. Προσωπικά δεν έχω διαβάσει ούτε ένα βιβλίο από όλα αυτά! Όταν μου στέλνουν ηλεκτρονικές συλλογές ή ολάκερες δουλειές πάντα τις τυπώνω να τις διαβάσω σε χαρτί. Απ’ την άλλη όμως υπάρχουν και παιδιά που αντιστέκονται σε όλο αυτό. Παιδιά που θέλουν να δουν το έργο τους τυπωμένο σε κάποιο περιοδικό, να βγάλουν μια έντυπη συλλογή, παιδιά που αρνούνται να στείλουν ποιήματα σε κάποιο ηλεκτρονικό μαγαζί μιας κι όπως λένε, «είναι σαν να μην υπάρχουν». Η πορεία του όλου πράγματος θα δείξει, εγώ είμαι αισιόδοξος πως το χαρτί θα επιστρέψει, (όχι ότι έφυγε ποτέ), όλα τα πανηγύρια γυρνάνε μπούμερανγκ κάποια στιγμή. Δεν μπορώ να φανταστώ εκθέσεις βιβλίων και βιβλιοπωλεία όπου όλοι θα πουλάνε usb.

ΕΡ. Ποιους ποιητές θα μας προτείνατε να διαβάσουμε σήμερα;
ΑΠ. Θα προτείνω και στους αναγνώστες σας αλλά και στον εαυτό μου, εκείνους που δεν έχουμε διαβάσει ακόμη. Και υπάρχουν πολλοί εκεί έξω ειδικά από το παρελθόν. Είναι τεράστιο το πεδίο της ποίησης και όπως συζητούσα παλαιότερα με έναν φίλο ποιητή, λέγαμε πως «τίποτα δεν ξέρουμε ακόμα», συνέχεια σκύβουμε πάνω από σελίδες.

ΕΡ. Ποια ποιητική συλλογή έχετε δίπλα στο μαξιλάρι σας;
ΑΠ. Αυτόν τον καιρό καμία. Διαβάζω στα αγγλικά - μιας και δεν έχει μεταφραστεί ακόμα - το Capital Crimes, Εφτά αιώνες ζωής και δολοφονίες στο Λονδίνο, του Μαξ Ντεσαρνέ. Αγαπημένου μουσικού και συγγραφέα.

ΕΡ. Ένα αγαπημένο ποίημα;
ΑΠ. «Κι Εγώ Και Όλοι» του Τσαρλς Μπουκόφσκι
Σε μετάφραση Γιώργου Μπλάνα/ Σκεπάζουν με σάρκα τα κόκαλα/ βάζουν μέσα κανένα μυαλό,/ καμιά ψυχή, κάπου-κάπου,/ κι έτσι οι γυναίκες πετάνε/ τα βάζα στους τοίχους,/ κι οι άντρες πίνουν/ σαν τρελοί,/ κι όλοι ψάχνουν/ αυτόν τον ένα που τους αναλογεί/ και κανείς δεν τον βρίσκει,/ μα συνεχίζουν/ να ψάχνουν/ σκαρφαλώνοντας από κρεβάτι/ σε κρεβάτι.
Δεν υπάρχει/ ελπίδα:/ κολλήσαμε όλοι μας/ στην ίδια μοίρα.
Γεμίζουν οι χωματερές,/ γεμίζουν οι μάντρες./ Γεμίζουν τα τρελάδικα, γεμίζουν τα νοσοκομεία,/ τα νεκροταφεία.
Τίποτε άλλο, όμως, δε/ γεμίζει.

img

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ