Αναρτήθηκε στις:22-08-19 12:47

Του Κομμένου


Γράφει η Κατερίνα Σχισμένου


Στις δεκαπέντε προς δεκαέξι Αυγούστου 1943, μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες για την Ήπειρο αλλά και για όλη την Ελλάδα και την Ευρώπη θα λάβει χώρα στο χωριό Κομμένο της Άρτας.

Τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής ξημερώματα θα επιτεθούν στο χωριό με την πρόφαση της πληροφορίας των ενεργειών και δράσης ανταρτών όπως την βρίσκουμε καταγεγραμμένη από τον αυτόπτη μάρτυρα Στέφανο Παππά, μετέπειτα Γυμνασιάρχη και μάρτυρα κατηγορίας στη Δίκη της Νυρεμβέργης, «πως στις 12 Αυγούστου 1943 ένα γερμανικό τζιπ με δύο στρατιώτες του τάγματος Φιλιππιάδας διενεργούσε περιπολία στα χωριά του Αμβρακικού κόλπου. Κάποια στιγμή το τζιπ ανατράπηκε από λακκούβα στο χωματόδρομο και προσέτρεξαν σε βοήθεια κάτοικοι του χωριού Κομμένου.

Οι Γερμανοί ισχυρίζονται ότι «μέσα σε χωράφι είδαν ένα ένοπλο αντάρτη και τρόμαξαν, με αποτέλεσμα να χάσουν τον έλεγχο του οχήματος». Το τζιπ με την βοήθεια των χωρικών επαναφέρθηκε στην κανονική θέση και οι στρατιώτες ελαφρά τραυματισμένοι επέστρεψαν στη Φιλιππιάδα όπου έδωσαν αναφορά. Ο επικεφαλής ταγματάρχης Φάλνερ της μονάδας Φιλιππιάδας Πρέβεζας επικοινώνησε με το Στρατηγείο στα Ιωάννινα στρατηγός Χούμπερτ Λαντς και έλαβε την εντολή «να εξαφανίσει το χωριό από το χάρτη» σύμφωνα με εντολές του Αδόλφου Χίτλερ».

317 άνθρωποι ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά ακόμη και βρέφη βρήκαν θάνατο που δεν υπάρχουν λέξεις να περιγράψουν αυτές τις στιγμές αλλά ούτε και να συλλάβει ανθρώπινος νους τη βιαιότητα και τη σφαγή που ακολούθησε το βράδυ εκείνο του Αυγούστου. Διασώθηκαν 440 άτομα που αυτό σημαίνει πως το μισό χωριό σφαγιάστηκε. Ένα έγκλημα όσο και να το επεξεργαστεί κάποιος δεν μπορεί να βρει ούτε την εξήγησή του αλλά ούτε και την παρηγοριά.

Οι εκδηλώσεις του Κομμένου παρουσίασαν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον μιας και προήλθαν από κατοίκους του ίδιου του χωριού και μάλιστα ο χώρος που διεξήχθησαν δεν ήταν πουθενά αλλού παρά στην πλατεία και το σχολείο, κεντρικά σημεία και τιμής αλλά και μνήμης. «Τα είχαμε χαμένα και ζούσαμε»… σε ένα εφιαλτικό όνειρο, έτσι που δεν είχαμε τη δύναμη να κλάψουμε. Έτσι ονομάστηκε και μια από τις δράσεις μουσικοκινητικής και θεατρικής έκφρασης που δούλεψαν καλλιτέχνες με τα παιδιά του χωριού ενώ μοναδικής σημασίας και συμβολισμού και η έκθεση ζωγραφικής στο σχολείο του χωριού με τίτλο «Αίματος χρώμα» όπου η τέχνη μπορεί και μιλάει πολλές φορές πολύ καλύτερα την ανθρώπινη τραγική γλώσσα από οποιονδήποτε άλλο.

Ο Μορφωτικός Σύλλογος Κομμένου και οι κάτοικοι του Κομμένου, Δήμητρα Βλάχου, φιλόλογος, διοργανώτρια της έκθεσης, οι εικαστικοί Γιάννης Ανδρειωμένος, Κατερίνα Ασλανίδου, Δήμητρα Βελισσάρη, Ουρανία Βολανάκη, Ελισάβετ Κεχαγιά, Μάρθα Κορίτσογλου, Μαρία Λιάκου, Εύα Μελά, Κάλλια Παπαθεοδώρου, Χρήστος Παππάς, Πόπη Σαρρή, Kωνσταντίνος Σεργιάννης, Φοίβος Σοφικίτης, Ιωάννα Χρηστάκου μίλησαν και μιλούν με τον δικό τους τρόπο αφήνοντας το δικό τους αποτύπωμα της μνήμης μέσω της τέχνης. Το μουσικοθεατρικό εργαστήρι με τους Κατερίνα Ασλανίδου, ζωγράφος, καθηγήτρια εικαστικών - Ελπίδα Θεοδωρακάκου, εμψυχώτρια στη διαπολιτισμική εκπαίδευση, Βαρκελώνη, Μαρία Σαλλιάρη, εμψυχώτρια θεάτρου, Aθήνα, μέλη του μουσικού συνόλου ΤΕΤΤΤΙΞ: Νίκος Ιωακείμ, μουσική επιμέλεια, Σταμάτης Πασόπουλος, ακορντεόν, Κατερίνα Κωνσταντούρου, πιανίκα - εργάστηκαν μουσικοθεατρικά στην πλατεία του χωριού με τα παιδιά αλλά και τους παρευρισκόμενους, δουλεύοντας το μήνυμα πως τα πάντα περνούν μέσα από μας και σε μας με μια δυναμική, έναν ρυθμό που πρέπει να ακούσουμε, ν' αφουγκραστούμε από ένα παρελθόν που όσο τραγικό κι αν είναι βρίσκεται δίπλα μας και στο παρόν μας.

Ο Γερμανός μουσικός Γκύντερ Ζόμμερ έδωσε την δική του εκδοχή με τη γυναίκα του Κατερίνα Σόμμερ στην αυλή του σχολείου με ένα κοντσέρτο με πνευστά και κρουστά για τη σφαγή του Κομμένου από μια άλλη μουσική παράδοση, αυτή της μεσαιωνικής γερμανικής, παραδοσιακής και λαϊκής μουσικής της περιοχής του.. Οι εκδηλώσεις συνεχίζονται και σήμερα με ένα θεατρικό δρώμενο στην πλατεία του χωριού ενώ η εξαιρετική έκθεση ζωγραφικής παρουσιάζει τεράστιο ενδιαφέρον με την ιδιαίτερη ξενάγηση της φιλολόγου Δήμητρας Βλάχου θα συνεχιστεί έως τις 31 Αυγούστου. Εμείς κρατάμε αυτό που ακούσαμε από το στόμα της Δήμητρας Βλάχου που μας είπε δακρυσμένη στην πρώτη ξενάγηση- «Οι πρώτοι μας επισκέπτες, οι νεκροί της σφαγής».

Εμείς μετά από αυτό δεν έχουμε να προσθέσουμε τίποτα γιατί οι νεκροί συχνά μιλούνε και μας δείχνουν οι ίδιοι τον τρόπο και το δρόμο της μνήμης μιας και όλοι αυτοί οι νεκροί πρόγονοι μιλάνε στη καρδιά, το νου και την δική μας καθημερινότητα, μέσω της δημιουργίας ενός ολόκληρου χωριού και των ανθρώπων του πολιτισμού και της αγάπης γι΄αυτόν τον αιματοβαμμένο τόπο. Εξάλλου όπως συχνά αναφέρουμε οι εκδηλώσεις και ο πολιτισμός είναι ένα συλλογικό δημιούργημα και γι' αυτό ζωντανό και εξελισσόμενο μόρφωμα πολλών κι όχι ενός, που δεν αγοράζεται αλλά και ούτε εξαγοράζεται γιατί το αίμα και οι νεκροί δεν πουλιούνται. Αιωνία τους η μνήμη.

img

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ